VOV.VN - Câu chuyện về sự ra đời của một bài thơ sau đó được phổ nhạc, làm lay động hàng triệu trái tim Việt, của nhà thơ Nguyễn Phan Quế Mai LTS: Nhà thơ Nguyễn Phan Quế Mai năm 1973 tại Ninh Bình, lớn lên tại Bạc Liêu. Tốt nghiệp chương trình thạc sĩ viết văn của Đại học Lancaster (Anh), chị được nhận học bổng Tiến sĩ. Hiện chị đang học và làm việc cho trường đại học Lancaster. “Tôi đang nghe Tổ quốc gọi tên mình!” là bài thơ nổi tiếng của Nguyễn Phan Quế Mai được nhạc sĩ Đinh Trung Cẩn phổ thành ca khúc "Tổ quốc gọi tên mình" lay động hàng triệu trái tim người Việt. Dưới đây là câu chuyện của Nguyễn Phan Quế Mai về sự ra đời của bài thơ, sau đó là ca khúc "Tổ quốc gọi tên mình". Bầu trời đêm thành phố Manila, Philippines đang buông một bức màn tối thẫm. Chợt chuông điện thoại vang lên. Từ bên kia đại dương, giọng Cha tôi đầu dây, thật ấm và gần, khiến cả không gian quanh tôi bừng sáng. Nguyễn Phan Quế Mai cùng các em nhỏ ký tên lên lá cờ Tổ Quốc tại buổi ra mắt tập thơ "Tôi đang nghe Tổ Quốc gọi tên mình". “Cha đang nghe Bài hát Tổ quốc gọi tên mình trên VTV. Xúc động quá con ạ.” Giọng cha rưng rưng. Tôi ngạc nhiên vì chưa khi nào Cha gọi điện cho tôi đột ngột như thế. Rồi khi giọng hát hào hùng của Nghệ sĩ nhân dân Quang Thọ ùa đến từ đầu dây bên kia, tôi hiểu tại sao Cha muốn sẻ chia những gì Cha đang cảm thấy cùng con gái của mình “Đêm qua tôi nghe Tổ quốc gọi tên mình/Bằng tiếng sóng Trường Sa, Hoàng Sa dội vào ghềnh đá/Tiếng Tổ quốc vọng về từ biển cả/Nơi bão tố dập dồn, chăng lưới, bủa vây…” Ngày hôm đó, thử vào mạng internet và tìm tên bài hát, tôi ngạc nhiên khi được chứng kiến sự lan tỏa của nhạc phẩm này. Đã có hàng trăm bài viết, hàng trăm video clip quay phần biểu diễn “ Tổ quốc gọi tên mình ” từ khắp mọi nơi trên mọi miền đất nước. Bài hát xuất hiện trên các chương trình truyền hình, liên hoan ca múa nhạc, những cuộc thi, những cuộc hội ngộ tại các nhà máy, xí nghiệp, trường học... Ngoài việc được thể hiện bởi các ca sĩ đã thành danh, “ Tổ quốc gọi tên mình ” còn là tác phẩm được nhiều các bạn học sinh, sinh viên, những người lao động bình thường gửi gắm tình cảm. Và tôi chợt hiểu, “ Tổ quốc gọi tên mình ” bây giờ không chỉ là tác phẩm của nhạc sĩ Đinh Trung Cẩn và tôi, mà của tất cả những người Việt Nam yêu nước. Ít ai biết rằng, bài hát “ Tổ quốc gọi tên mình ” ra đời một cách rất tình cờ. Vào tháng 6 năm 2011, trong khi tình hình biển đảo trở nên căng thẳng, nhà văn Hòa Bình, lúc đó đang công tác tại báo Vietnamnet liên hệ với tôi để thực hiện một cuộc phỏng vấn về chủ đề “văn nghệ sĩ và chủ quyền biển đảo”. Vì tôi sắp sửa đi công tác xa nên Hòa Bình đành chuyển câu hỏi phỏng vấn cho tôi qua thư điện tử. Khi đọc câu hỏi cuối cùng “chị có sáng tác mới nào về chủ quyền biển đảo hay không?”, tôi chột dạ. Dù đã thử viết về đề tài này, tôi chưa có bài thơ nào vừa ý. Từ Hà Nội, đem theo những câu hỏi của Vietnamnet ra sân bay đi châu Âu, tôi nhắn tin cho Hòa Bình rằng sẽ gửi trả lời sớm. Nhưng tôi chưa có ý tưởng nào về một bài thơ mới. Cảm xúc về biển đảo thì nhiều, nhưng làm sao để có thể nói về chủ đề lớn lao này bằng những tứ thơ mới mẻ và đủ sức lay động lòng người? Máy bay cất cánh. Tôi nghiêng người nhìn qua cửa sổ. Hà Nội trải dài dưới mắt tôi. Tổ quốc tôi đó, những ngôi nhà nhỏ xinh lấp lánh ánh nắng, những thửa ruộng ngời lên như ngọc, những lùm cây xanh thẳm bình yên đang toả bóng xuống dòng sông Hồng uốn quanh một dải lụa mềm. Điều gì sẽ xảy ra nếu sự bình yên ấy bị một thế lực nào giày xéo? Điều gì sẽ xảy ra nếu ai đó cắt rời những tấc biển khỏi tấc đất Việt Nam? Ôi Tổ quốc, Tổ quốc! Tôi gọi thầm và chợt tiếng động cơ máy bay như tiếng sóng vọng về: “ Tôi đang nghe tổ quốc gọi tên mình Bằng tiếng sóng Trường Sa Hoàng sa dội vào ghềnh đá …” Hai câu thơ đầu tiên hiện lên trong tâm trí tôi. Tôi tìm vội giấy bút. Như một mạch nước ngầm đã được khai thông, những câu thơ khác cứ thế tuôn trào. Tình cảm yêu thương dồn nén mà tôi dành cho dải đất Việt giờ đây được cất nên lời. Tôi viết rất nhanh, một mạch, không chỉnh sửa. Rồi tôi đọc lại, chọn lọc các khổ thơ, sửa chữa câu từ, sắp xếp chúng để các thông điệp của bài thơ được truyền tải rõ ràng và mạch lạc nhất. Bài thơ bắt đầu bằng nhịp điệu dồn dập, về những hiểm hoạ Tổ quốc đang phải đương đầu, về sự hy sinh, mất mát, để rồi thắp lên niềm tin về hòa bình. Trong sâu thẳm lòng mình, tôi ước ao rằng tất cả những xung đột tranh chấp về biển đảo sẽ được hòa giải qua đối thoại, và sẽ không có chiến tranh, đầu rơi, máu đổ. Khi máy bay đưa tôi vượt lên những tầng mây trắng, khi tôi không còn nhìn thấy hình hài Tổ quốc, bài thơ đã được hoàn thành: TỔ QUỐC GỌI TÊN Đêm qua tôi nghe Tổ quốc gọi tên mình Bằng tiếng sóng Trường Sa, Hoàng Sa dội vào ghềnh đá Tiếng Tổ quốc vọng về từ biển cả Nơi bão tố dập dồn, chăng lưới, bủa vây Tổ quốc của tôi, Tổ quốc của tôi Bốn nghìn năm chưa bao giờ ngơi nghỉ Thắp lên ngọn đuốc Hòa bình, bao người đã ngã Máu của người nhuộm mặn sóng biển Đông Ngày hôm nay kẻ lạ mặt rập rình Chúng ngang nhiên chia cắt tôi và Tổ quốc Chúng dẫm đạp lên dáng hình đất nước Một tấc biển cắt rời, vạn tấc đất đớn đau Sóng chẳng còn bình yên dẫn lối những con tàu Sóng quặn đỏ máu những người đã mất Sóng cuồn cuộn từ Nam chí Bắc Chín mươi triệu môi người thao thức tiếng “Việt Nam” Chín mươi triệu người lấy thân mình chở che Tổ quốc linh thiêng Để giấc ngủ trẻ thơ bình yên trong bão tố Ngọn đuốc Hòa bình trên tay rực lửa Tôi lắng nghe Tổ quốc gọi tên mình Khi máy bay hạ cánh xuống sân bay Frankfurt, tôi gửi ngay bài thơ cho nhà báo Hải Giang, báo Hà Nội mới - một tờ báo chuyên “đặt hàng” các sáng tác mới nhất của tôi. Bài thơ lập tức được in ngày 26/6/2011. Sau khi báo in, tôi gửi bài phỏng vấn cùng bài thơ cho nhà văn Hòa Bình. Ngày hôm sau (27/6/2011), bài thơ “ Tổ quốc gọi tên ” được đăng tải trên mạng Vietnamnet.
