Nghệ sĩ Diễn viên đoàn VCNDTW chụp ảnh lưu niệm cùng Bác Hồ Chúng tôi rất hay được biểu diễn phục vụ các cấp lãnh đạo cao nhất và các khách quý nước ngoài. Đặc biệt, những năm 1960 của thế kỷ trước là thời điểm thăng hoa của nhà biên đạo Trần Minh và đội múa chúng tôi. Những tác phẩm “Ong vò vẽ”, “Chặng đường biên giới”, “Tay chài vai súng”, “Lựu đạn gỗ”... được biểu diễn liên tiếp ở trong và ngoài nước. Chỉ với 13 diễn viên, chúng tôi đã xây dựng thành công kịch múa “Rừng thương nhớ”, nói về gương hy sinh quên mình vì người dân nơi biên cương Tây Bắc của anh hùng Công an nhân dân vũ trang Trần Văn Thọ. Vở kịch múa 3 màn này cùng với những tác phẩm múa ngắn kể trên đã từng làm “chấn động” cả giới nghệ thuật. Cho đến bây giờ, nhiều người trong ngành vẫn còn nhớ về cái thời hoàng kim ấy của đội múa chúng tôi. Cuối năm 1968, từ một nơi sơ tán khá xa, chúng tôi được lệnh về Hà Nội biểu diễn. Sẩm tối, xe ô tô mới lăn bánh vào khuôn viên Nhà khách Chính phủ. Chúng tôi đang vội vã hóa trang thì lãnh đạo đoàn, với một động thái có phần quan trọng và kín đáo, nhắc nhở mọi người phải chuẩn bị thật chu đáo để biểu diễn một chương trình gọn nhẹ. Đội múa vẫn biểu diễn mấy tác phẩm truyền thống, đội hát góp vào các bài đơn ca, tốp ca và ngâm thơ. Sân khấu là một phần của phòng lớn Nhà khách. Và chúng tôi cũng chỉ được biết đến thế... Đoàn Múa Hát Quân Giải Phóng Miền Nam Việt Nam được vinh dự biểu diễn cho Bác Hồ và Bác Tôn, cùng các đồng chí lãnh đạo trung ương xem Như mọi khi, các diễn viên vẫn tập trung cao độ cho các tác phẩm nghệ thuật. Nhưng sự cổ vũ của người xem có vẻ không được rầm rộ như mọi lần. Chúng tôi tò mò đứng trong cánh gà của sàn diễn nhìn ra phía khán giả. Chúng tôi chợt lặng người, Bác Hồ đang chăm chú ngồi xem. Đằng sau Bác có thêm dăm bảy người, chắc là các đồng chí bảo vệ và giúp việc cho Bác. Một lần biểu diễn để riêng Bác Hồ xem! Ôi vinh dự, sung sướng quá, thật là những giờ phút quý hiếm của cuộc đời nghệ thuật! Thế là, những lúc chưa ra sàn diễn chúng tôi cố tranh thủ hướng ra chỗ Bác ngồi. Người mặc áo bông, quàng chiếc khăn giản dị, vị lãnh tụ anh minh, và là người cha nhân từ ở gần chúng con quá! Bác xem chăm chú và luôn vỗ tay động viên chúng tôi. Buổi diễn cứ xốn xang, rạo rực trôi đi, một đêm diễn không giống một đêm nào khác... Nhưng rồi chương trình kết thúc khá nhanh gọn. Bác không thể ngồi xem lâu, sức khỏe của Người đâu còn được như xưa, bao việc dân, việc nước vẫn đang trĩu nặng. Người vừa rời phòng xem vừa vẫy tay chào. Chúng tôi vội theo ra tiễn Bác, cũng là muốn được gần Bác thêm chút nữa. Đến cửa, một đồng chí trong đoàn hô to: “Bác Hồ muôn năm!”. Chúng tôi đồng thanh hô theo. Bác dừng lại giây lát rồi Người mỉm cười, bất ngờ đáp lại: “ Các cháu muôn năm!”. Tất cả chúng tôi lặng đi... vì không thể tưởng tượng lại có được những phút giây huyền diệu đến thế... Giữa niềm hạnh phúc trào lên, đột ngột bỗng trong chúng tôi, có đồng chí reo lên, có người vô tay, có nữ diễn viên rưng rưng nước mắt, trong khi Bác bước nhanh xuống sân đã có xe chờ sẵn. Chúng tôi lại ùa xuống tiễn Bác, cánh cửa xe đã đóng nhưng Bác vẫn vẫy tay đáp lại tình cảm của chúng tôi. Ngày hôm sau, chúng tôi còn nhận được lẵng hoa của Bác gửi tặng. Bao năm qua, hoa tươi không còn, nhưng chiếc lẵng mây quý báu đó vẫn được bày trang trọng trong phòng truyền thống của Đoàn. Không ai có thể ngờ đấy lại là lần biểu diễn cuối cùng để Bác xem. Năm sau, Bác vĩnh biệt chúng ta, để lại tình thương bao la cho cả dân tộc. Trong cuộc đời nghệ thuật trước đó, tôi đã được mấy lần nữa biểu diễn để Bác xem. Nhưng lần biểu diễn cuối năm 1968 là kỷ niệm không thể nào quên. Bác Hồ đến thăm và nói chuyện với sinh viên Trường Nghệ thuật sân khấu Đã gần nửa thế kỷ qua đi, về cuối đời, tôi cũng đã rời quân ngũ, trở lại trường xưa làm công việc giảng dạy. Cuộc sống hôm nay cũng đã khác xưa, nhưng mỗi lần nhớ lại những phút giây thiêng liêng bên Bác năm nào, chúng tôi thấy ấm lòng trở lại và có thêm được một sức mạnh mới để sống tiếp có ý nghĩa hơn. Tình Bác cứ sáng mãi trong suốt cuộc đời hoạt động nghệ thuật của chúng tôi Trần Đức Viễn Tháng 9 năm 1969, tại chiến khu miền Đông Nam bộ, trước ngày Tiểu ban Văn nghệ - thuộc Ban Tuyên huấn Trung ương Cục R tổ chức tưởng niệm Bác Hồ, chúng tôi nhận được nhiệm vụ: dàn dựng một sáng tác mới của nhạc sĩ Lưu Hữu Phước và nhà thơ Diệp Minh Tuyền để hát trong buổi lễ đau thương ấy. Một nhiệm vụ thường ngày của chúng tôi - những anh chị em diễn viên trong Đoàn Văn công Giải phóng - vậy mà bữa nay sao khó khăn và nặng nề đến thế. Cả một khu rừng căn cứ kháng chiến vốn sôi nổi, rừng rực nhịp sống, giờ bao trùm không khí tĩnh lặng, chúng tôi đã ngưng đàn hát mấy bữa rày không chỉ vì quy định chung mà nỗi mất mát to lớn này khiến mỗi người chỉ có thể lặng yên. Tình Bác sáng đời ta Buổi dàn tập bắt đầu, nhạc sĩ Phạm Kỳ Lân (Trường Nam) nâng cây đàn ghi ta dạo những hợp âm đầu tiên, chúng tôi nhìn vào nét chữ nắn nót của nhạc sĩ Lưu Hữu Phước viết tên bài hát: Tình Bác sáng đời ta, rồi chầm chậm hát theo: “Từ trong chiến hào hôm nào nghe tiếng Bác...”. Chỉ hát được một câu, tất cả chúng tôi bật lên khóc nức nở. Trong nước mắt, chúng tôi hát. Mười anh chị em, người từng được gặp Bác, người chưa một lần, quê đủ mọi nơi nhưng chung một tình cảm nhớ thương Bác vô hạn: Duy Nãi ở Thái Bình, Thế Hưng ở Cần Thơ, Phạm Dũng ở Trà Vinh, Tô Lan Phương ở Hải Hưng, Thúy Hợi - Việt kiều ở Thái Lan, Thu Hằng - Việt kiều ở Campuchia, Thế Hải, ZDư An, Trường Nam, Mai Lâm ở Hà Nội. Chúng tôi hát bằng tất cả tâm hồn là con cháu của Bác. Chúng tôi hát bằng tất cả cảm xúc dâng trào, bằng tình cảm dạt dào thương Viết lại cảm xúc của những ngày tháng ấy để tự hào là yêu Bác. Những người được vinh dự trình bày lần đầu tiên ca khúc Tình Bác sáng đời ta. THẾ HẢI Tấm lòng thương yêu của Bác đối với nhân dân, đối với dân tộc ta thật bao la, rộng lớn. Tấm lòng yêu thương ấy tự bao giờ đã đi vào thơ ca một cách thiết tha trĩu nặng cảm tình như thế, nó đến với từng người, từng nhà như cơm ăn, nước uống hàng ngày. Năm
