Tàu anh qua núi Có một đêm trong toa tàu chợ chen chúc, tối đen, mùi tàu chợ – mùi tổng hợp của các loại mùi áp đảo vào khứu giác của một người lính đang trở chứng sốt rừng là tôi. Giữa lúc có cảm giác rét run, không thể chịu nổi cái mùi tàu chợ khó chiều kia đang xộc vào đáy mũi, bồng nghe vang đâu đó trong tôi vút cao một giọng nữ trong trẻo : “Rằng yêu nhau mấy suối em cũng lội – Rằng yêu nhau … mấy núi… em cũng trèo”. " http://baicadicungnamthang.net/bai-hat/tau-anh-qua... Không biết cái giai điệu tràn trề âm hưởng dân ca Bắc Bộ và ca từ cũng là rút gọn câu tục ngữ : “Yêu nhau tam tứ núi cũng trèo, ngũ lục sông cũng lội, thất bát đèo cũng qua” là của ai, nhưng rõ ràng là nó bỗng dưng khiến tôi nguôi ngoai cơn sốt rừng đang rình rập lan liếm. Cơn sốt sau chiến tranh. Sau này, khi biết đó là câu kết bài hát : “Tàu anh qua núi” của Phan Lạc Hoa, tôi đã kể câu chuyện này cho Hoa – nghe xong, Hoa cười : “Thế là tao đã bớt cho mày một cơn sốt. Khao một chầu đi”. Khao thì khao. Thế là chúng tôi kéo nhau đến quán “Hoàng Cầm”. Tôi gặp và uống rượu với Phan Lạc Hoa qua Nguyễn Trọng Tạo. Tạo nói: “Thằng đậu phộng hay và nghệ sĩ lắm mày ạ”. “Đậu phộng” là gọi từ tên đệm “lạc” của Phan Lạc Hoa mà ra. Thế là gặp nhau, là uống rượu và chơi với nhau. Chúng tôi gặp nhau ngày ấy quanh đi quẩn lại cũng là uống rượu, hát và đọc thơ cho nhau nghe. Chơi với nhau rồi, tôi mới biết để có được thành công như “Tàu anh qua núi”, Phan Lạc Hoa cũng đã phải trải qua bao truân chuyên. Hoa quê ở Hữu Bằng, Thạch Thất, Hà Tây cùng nhà văn Tào Mạt. Nhưng ấu thơ của anh lại là những năm tháng vùng mỏ cùng Quang Thọ. Tiếng nói mùa Thu Ngày lên Hà Nội học nhạc, Hoa gặp cô bé Thanh cùng quê có nước da đen ròn và nụ cười duyên ở Trường Âm Nhạc Việt Nam. Phải duyên phải số thế là mê nhau. Nhưng gia đình bé Thanh dứt khoát không đồng ý. Song tình yêu đã đem lại cho họ cô bé Phan Huyền Thư xinh xắn. Thế là họ đã sống với nhau những năm tháng vất vưởng. Lúc ấy, Thanh đã ghép tên Hoa vào tên mình để thành tên ca sĩ Thanh Hoa thuộc Đài phát thanh Giải Phóng với những ca khúc binh vận. Nhưng chưa ai biết đến nhiều cũng như chưa biết đến Ngọc Tân. Phải đến khi cả hai song ca thành công “Con kênh ta đào” của Phạm Tuyên phổ thơ Bùi Văn Dung thì làng ca nhạc mới bắt đầu biết đến hai tên tuổi này. Lúc ấy, Phan Lạc Hoa vẫn chỉ là một tác giả nghiệp dư tại xí nghiệp in vé tàu lửa thuộc Tổng Cục Đường Sắt. Nhưng sau một chuyến đi thực tế trên tàu Thống Nhất xuyên Việt, Phan Lạc Hoa đã “xuất thần” ra một “Tàu anh qua núi”, thì chính tác phẩm này đã khiến Phan Lạc Hoa bắt đầu một chặng đường khác trong sự nghiệp hạnh phúc và đắng cay của mình. Bài “Tàu anh qua núi” với sự thể hiện của Thanh Hoa qua bản phối khí cũng rất “xuất thần” của nhạc sĩ Huy Thư đã ngay lập tức khiến tên tuổi của Thanh Hoa và Phan Lạc Hoa lấp lánh trên vòm trời âm thanh. Sau đó, thần hứng đã đến với Phan Lạc Hoa. Anh viết tiếp “Mưa mùa thu” và “Nói cùng đảo nhỏ” (Phỏng thơ Phan Cung Việt) và “Tình yêu bên dòng sông Quan Họ” (phỏng thơ Đỗ Trung Lai). Những bài này lại được Thanh Hoa thể hiện rất thăng hoa trên sàn diễn với một độ “hot” (nóng) tột đỉnh. Mùa Xuân Biên Cương Tôi nhớ hôm ấy vừa ở đảo về, Phan Lạc Hoa tức tốc leo lên tầng bốn nhà tôi ở 60 Hàng Bông. Anh ôm đàn hát ngay giữa nhịp thở còn gấp gáp. Cái dễ thương nghệ sĩ ấy khiến tôi phải đáp lại bằng những dòng thơ tình cảm: Ở đảo về leo lên bốn tầng dốc gác Còn thở hụt hơi Bạn đã ôm đàn hát Giọng khàn khàn mái đầu trắng tóc Giai điệu dâng sóng đổ vô hồi Tưởng ngày quây quần cùng lính đảo ngồi Cạn với nhau một chén đầy thương nhớ Kỳ lạ quá ngỡ tay cầm được cả Gai góc đóa san hô Ngỡ đang cùng cánh buồm vô tư Thổi theo giai điệu ấy “Anh dám nhận mình là đảo mãi” Tôi sững sờ như đứng giữa trùng khơi… Chúng tôi cứ thế tụ quần chia sẻ với nhau mọi vui buồn qua chén rượu, đĩa lạc. Lúc thì ở quán xá Hà Nội. Lúc thì theo các nhóm biểu diễn ca nhạc trở về các địa phương. Vừa sáng tác, Hoa vừa làm ông bầu. Gánh hát “Phan Lạc Hoa” đã tạo công ăn việc làm cho nhiều nghệ sĩ lúc đó như Trung Kiên, Trần Hiếu v..v.. chả đêm biểu diễn nào là Thanh Hoa không được “Bis” khi hát “Tàu anh qua núi”. Có đêm Thanh Hoa phải hát lại tới ba, bốn lần. Hoa làm vậy là để vừa kiếm tiền nuôi con, cũng là để nguôi nỗi tiếc thương thằng con trai Phan Cao Nguyên yểu mệnh. Sau khi cháu Cao Nguyên mất, Phan Lạc Hoa đã viết “Lời xanh cao nguyên” trong đó có những tiếng gọi : “Cao nguyên ơi!” nghe rất xót xa. Nỗi buồn mất cậu con trai cứ thế nhen ủ trong tâm hồn Phan Lạc Hoa dần dà sinh ra những ứng xử thất thường của chứng thần kinh hốt hoảng. Có những cuộc rượu, đột nhiên Phan Lạc Hoa bần thần lại sau khi nói cười rất vui trước đó. Chúng tôi còn trẻ lúc đó nên cũng không mấy ai chú ý, cứ sống ào đi, trong khi mầm bệnh đã lớn dần ở bạn. Ở vào thời điểm nhạy cảm của những năm tháng cuối thời kỳ quan liêu bao cấp, sự khó khăn cả về kinh tế lẫn quan niệm khiến nhiều người bị bức xúc, trầm cảm. Phan Lạc Hoa là một người chịu số phận như thế. Lời Xanh cao nguyên Làm sao không đau khổ khi một năng lực như anh chỉ được sử dụng như một người thợ in vé số, bài hát viết ra thì bị các cơ quan thẩm định chê là nghiệp dư, không bài bản. Những áp lực ấy khiến anh phải dồn vào giải tỏa ở gia đình. Và chính cái bức bách ấy đã làm rạn nứt dần tình cảm giữa anh với người vợ có giọng hát mê đắm đang “nổi như cồn” ngoài đời. Một mặc cảm tự nhiên bị chiếm lĩnh trong suy nghĩ anh. Phan Lạc Hoa bị nhiều cơn tầm thần dày vò và phải đi nằm viện. Sức ép vô hình ngoài xã hội đã chuyển thành bệnh lý trong anh từ lúc nào. Bắt đầu từ Ngọc Tân và Vân Khánh “vượt biên” Ngọc Tân chết vợ con vì đắm thuyền và đang bị giam giữ ở Hải Phòng. Rồi đến Nguyễn Trọng Tạo vì bài thơ “Tản Mạn thời tôi sống” mà bị thuyên chuyển rời Hà Nội trở về Quân khu Bốn. Rồi tới Hoàng Hưng và Hoàng Cầm bị bắt vì bị tình nghi là đem tập thơ “Về Kinh Bắc” của Hoàng Cầm do Văn Cao vẽ bìa và minh họa của Bùi Xuân Phái mang bán cho nước ngoài. Lại thêm cả mơ hồ dâu đó đồn đại rằng vợ đã có “bồ”, chắc rồi sẽ