Tấm áo chiến sĩ Mẹ vá năm xưa - Nguyễn Văn Tý

                                             

Người mẹ trong Tấm áo chiến sĩ mẹ vá năm xưa một thời với giọng hát Quý Dương đã làm rung động hàng triệu trái tim chiến sĩ và thế hệ thanh niên thời đó cũng như bây giờ. Hình bóng mẹ ta, bà mẹ đã sinh thành ra ta lồng với hình bóng cao cả của bà mẹ Tổ quốc. Ở đâu mẹ cũng cùng ta chia sẻ, nâng giấc cho ta, chăm sóc cho từng đứa con của người từ nắm cơm đến mảnh áo mẹ vá đêm đêm với cả tình yêu thương không bờ bến của mẹ… Bài hát ra đời năm 1973, hình ảnh các bà mẹ tiễn con bằng những tấm áo với tất cả tấm lòng mẹ đã gửi gắm vào đường kim, miếng vá trong những đêm trắng để chuẩn bị cho ngày mai các con của mẹ đi vào chiến trận.

Và với tấm áo ấy, con đã đi khắp mọi miền Tổ quốc, đã sưởi ấm lòng con khi ở chiến trường khốc liệt, nơi ranh giới giữa cái sống, cái chết rất mong manh. Tấm áo của mẹ là quê hương, là đất nước, là nguồn động viên vô tận của chúng con trên mọi nẻo đường.

                                   

Hội Mẹ chiến sĩ xã Đa Mai, thị xã Bắc Giang năm 1972

Với giọng đô thứ (C moll), chất liệu dân ca quan họ, và đặc biệt ông đã dùng chất ngâm vịnh của làn điệu lới lơ, cụ thể là ngâm sổng trong làn điệu chèo làm câu mở đầu và cũng là âm hưởng chính của cả bài. Thí dụ trong vở Tấm Cám là “Nhớ em ban sớm, giặt áo bên hồ…” thì trong ca khúc: “Tấm áo ấy bấy lâu nay con thường vẫn mặc…”, giữa hai nét nhạc chỉ thay đổi âm sắc của ca từ. Ðoạn II, chuyển sang điệu tính trưởng, giữ nguyên âm hưởng nhưng giai điệu rất đằm thắm, không đối lập mà phát triển trong một chủ đề: “Lạ kỳ thay con đi như thế… nhắm chân trời rạng rỡ ánh dương”. Một lần nữa đã khẳng định được niềm tự hào, sự hy sinh của người mẹ Hà Bắc nói riêng và những bà mẹ Việt Nam nói chung là hình ảnh bất diệt trong trái tim của hàng triệu triệu người con ra trận.

“Tấm áo ấy bấy lâu nay con thường vẫn mặc, để nhớ ngày chúng con về Hà Bắc quần nhau với giặc, áo con rách thêm nên các mẹ già lại phải thức thâu đêm, vá áo…”.

Đó là những ca từ đầm ấm, tha thiết đầu tiên trong bài hát “Tấm áo mẹ vá năm xưa” của nhạc sĩ Nguyễn Văn Tý sáng tác từ chuyến đi thực tế, cảm xúc trước hoạt động của Hội Mẹ chiến sĩ xã Đa Mai, thị xã Bắc Giang năm 1972 và một mẹ chiến sĩ điển hình trong Hội mẹ chiến sĩ – đó là mẹ Nguyễn Thị Nãi.

                       

Nghệ sĩ Quý Dương

Mẹ Nãi đã đưa ra một kỷ vật là “chiếc kéo” mẹ đã sử dụng để lên các trận địa pháo quanh thị xã Bắc Giang vá quần áo cho các anh em bộ đội pháo cao xạ trong thời kỳ chiến tranh phá hoại của giặc Mỹ ở miền Bắc (1965-1972).

Mẹ Nãi kể: Lúc ấy chỉ có chiếc kéo nhỏ và hai cuộn chỉ, một cuộn màu trắng, một cuộn màu xanh bộ đội bỏ trong túi áo, mẹ đã có mặt ở hầu khắp các trận địa pháo cao xạ cùng với các mẹ khác để khâu vá quần áo rách cho anh em bộ đội sau các trận chiến đấu. Có thời kỳ ác liệt nhất, anh em không có thời gian để giặt giũ quần áo, các mẹ nhận gánh về làng cho chị em phụ nữ giặt, chiều đến các mẹ lại mang lên tận trận địa trả cho từng người…”. Qua câu chuyện, được biết Hội Mẹ chiến sĩ xã Đa Mai được thành lập từ cuối năm 1965, ban đầu có 5 tổ với hơn 300 bà mẹ tham gia. Khi đế quốc Mỹ đánh phá ngày một ác liệt thì Hội mẹ chiến sĩ ngày càng hoạt động sôi nổi và có nhiều đóng góp tích cực cho bộ đội. Từ 5 tổ lúc mới thành lập, đến 1967-1968 đã phát triển thành 9 tổ với 453 bà mẹ tham gia.

Các thiếu nữ trong thôn cũng tham gia vá áo cho Bộ đội

Trong suốt thời gian dài từ 1965-1972 Hội Mẹ chiến sĩ đã không xa rời anh em bộ đội. Khi các anh chiến đấu, các mẹ là người chặt lá ngụy trang mang lên trận địa. Không sợ khó khăn vất vả và hy sinh, các mẹ cứ thay phiên nhau đi hết trận địa này đến trận địa khác để phục vụ bộ đội trong điều kiện bom rơi đạn nổ ác liệt.

Hội mẹ chiến sĩ còn quyên góp lương thực, thực phẩm để cải thiện đời sống cho bộ đội được 965kg rau xanh; 714kg đỗ, lạc; 650kg khoai lang, khoai sọ; 80kg lợn hơi… Ngoài ra các mẹ còn vận động nhau góp gạo làm bún. Khi bộ đội chiến đấu mệt mỏi, các mẹ làm bún riêu cho anh em ăn, các chiến sĩ vô cùng cảm động trước tình cảm của các mẹ.

Trong các trận chiến đấu, nhiều trận địa pháo bị trúng bom, các pháo thủ có người hy sinh, có người bị thương. Hội Mẹ chiến sĩ đã cùng chị em nữ dân quân trong xã băng bó cứu chữa, chăm sóc và đưa đến bệnh viện. Đối với những người bị hy sinh, các mẹ tắm rửa cẩn thận, chu đáo rồi mới đem chôn cất… Hội Mẹ chiến sĩ đã nhận đỡ đầu chăm sóc phần mộ của các anh, hằng năm làm giỗ, cúng lễ chu đáo như con đẻ của mình… 

(QDND)

Bình luận (0)