Âm nhạc là cuộc sống Âm nhạc xuất phát từ cuộc sống, để rồi quay về phục vụ cuộc sống. Âm nhạc từ buổi sơ khai là những âm thanh độc đáo mà giản dị bật ra từ đời thường. Theo dòng thời gian, âm nhạc dần phát triển, trau chuốt và đạt đến đỉnh của 2 chữ “nghệ thuật” . Mỗi nhà sáng tạo nghệ thuật là một nghệ sĩ, tự đi tìm một cách thể hiện riêng, cách sống riêng với niềm đam mê của mình. Xuất phát của niềm đam mê rất khác nhau, nhưng đích đến thì chỉ có một: phục vụ cuộc sống. Âm nhạc phản ánh nhiều mặt của cuộc sống, từ đời sống thực đến đời sống tâm hồn. Qua mỗi lăng kính của người cảm thụ, âm nhạc được cảm khác nhau, nhìn nhận khác nhau và khắc họa khác nhau. Giữa lúc thị trường âm nhạc đang bão hòa, các giá trị bị đánh đồng và đảo lộn, người nghe quá bận rộn với cuộc sống và hết hứng thú với những phô trương, ta bắt gặp nhạc Trần Tiến giản dị và giàu tính nhân văn, xuất phát từ những điều giản đơn nhất và phục vụ cho chính những điều vô cùng đơn giản. Nhạc Trần Tiến của thế kỉ này bắt nhịp một cách hài hòa với hơi thở thời đại, đồng thời giữ được nét riêng độc đáo, không bị lẫn lộn trong những sản phẩm phụ không mong muốn của thời kinh tế thị trường. Lắng nghe và cảm nhận âm nhạc Trần Tiến, ta thấy lí lẽ yêu thương luôn giản đơn, đó cũng là nơi bắt nguồn và kết thúc của cuộc sống. Cảm giác sống đó, Trần Tiến đã chuyển tải thành mạch cảm xúc bất tận, cứ tự nhiên tuôn tràn và bay lên khỏi những suy tư đời thực, khỏi những vướng bận bởi mục đích sáng tác để vút cao thành một giai điệu. Với Trần Tiến - Âm nhạc là ngẫu hứng đời thường, giản dị mà độc đáo Những ai yêu thích nhạc của Trần Tiến đã không ít lần được nghe những câu hát ngẫu hứng mà chứa đầy tình, lý và cả tâm hồn phóng khoáng của người nhạc sĩ. Cái hồn âm nhạc trong những phút ngẫu hứng ấy lạ nhưng quen, từ ca từ cho đến giai điệu. Cũng có sự bay bổng, lãng mạn và cũng có những bài hát hiện thực hoá cuộc sống, tình yêu con người. Khi Trần Tiến du ca trên khắp nẻo quê hương để các sáng tác Tạm biệt chim én, Chiếc vòng cầu hôn, Thành phố trẻ, Giai điệu Tổ quốc, Dòng sông mùa thu… Đó là Trần Tiến trẻ trung, giàu nhiệt huyết với một tuổi thơ dữ dội. Cuộc cách mạng của Trần Tiến bắt đầu bằng hàng loạt những ca khúc ngẫu hứng. Đó là những cảm nhận chợt đến và nhạc sĩ là người nắm bắt được cái hồn đẹp để tạo nên những bài du ca. “Sự khác biệt giữa tôi và người khác không phải vì cái mặt mà là điều ở bên trong cái mặt. Sự khác biệt của thế hệ, của kỷ niệm, của những bất hạnh và hạnh phúc khác nhau trong những cuộc đời khác nhau.” Nhạc Trần Tiến rất chân thực, đời thường, đơn giản mà lại sâu sắc, nhiều ý nghĩa, giàu tính nhân văn. Có những bài rất lạ, độc đáo, vui vẻ khiến người ta nghe và hát theo, thấy tâm hồn chợt vui, chợt đồng cảm lạ… “Tôi không bao giờ có dự định viết nhạc cho thiếu nhi hay bà già, mà tôi chỉ viết khi có hứng. Mà hứng thì không biết sẽ dành cho ai, có thể là con voi trong sở thú!” Trần Tiến viết không phải vì sự yêu thích hay thị hiếu của người hâm mộ nhạc ông. "Tôi sáng tác nhạc cho những gì tôi cảm thấy thật quyến rũ, tôi không chỉ làm nhạc theo cách mà mọi người thích nghe!" . Nghe nhạc Trần Tiến, ta cảm nhận một nét trong trẻo, tươi xanh như chính tâm hồn ông vậy. Với ông, âm nhạc là thứ để sống. "Nhạc là con tàu đưa tôi đến một cõi sống khác, một cõi có thể là hành tinh của một hoàng tử bé nào đó. Với tôi, nhạc là một thứ để sống chứ không phải để thưởng thức. Âm nhạc sẽ bị quên đi, lời ca sẽ bị quên đi, chỉ còn lại cảm giác sống". Cảm giác sống đó, Trần Tiến đã chuyển tải thành mạch cảm xúc bất tận, cứ tự nhiên tuôn tràn và bay lên khỏi những suy tư đời thực, khỏi những vướng bận bởi mục đích sáng tác để vút cao thành một giai điệu, với ca từ là lời tâm sự, là điều muốn nói – mà đôi khi điều muốn nói đó chỉ là một trong những ánh nhìn vào đời thực. Ngẫu hứng trong âm nhạc Trần Tiến không chỉ là chút tùy hứng ở hoàn cảnh sáng tác, mà còn là mạch cảm xúc tự nhiên trong cả ca từ, đề tài lẫn mục đích hoàn thành tác phẩm. Vì lẽ đó, nhạc của ông mang hơi thở thời đại, nhưng đậm chất dân tộc; mang một chút ngông nghệ sĩ, chút lãng du, nhưng không bừa bãi, cẩu thả mà vô cùng độc đáo và đầy tính nhân văn. Nghe “Mưa bay tháp cổ” , ta thấy rõ điều này. Nhạc của ông mang hơi thở thời đại, nhưng đậm chất dân tộc; mang một chút ngông nghệ sĩ, chút lãng du, nhưng không bừa bãi, cẩu thả mà vô cùng độc đáo và đầy tính nhân văn. Chỉ là chút cảm nhận về cội nguồn, về văn hóa, qua một lần trông thấy hình ảnh những ngọn tháp xen lẫn những ngôi mộ cổ chìm trong mưa, ông viết không để dự thi “Bài hát Việt” mà chỉ để những cảm nhận bay lên thành giai điệu, để thể hiện chút tình yêu với những giá trị lịch sử quê hương. Khi bài hát cất lên lần đầu, dòng cảm xúc người nghe lập tức được dẫn dắt, từ chỗ ngạc nhiên, chưa hiểu, đến chìm dần, sâu lắng… Lắng nghe bài hát, ta thấy ca từ được tuôn ra rất tự nhiên, đôi chỗ không liền mạch, dường như là “nghĩ đến đâu hát đến đấy”. Giai điệu mộc mạc, đầy chất dân gian nhưng vô cùng độc đáo. Quen mà lạ, lạ nhưng vẫn là chất Việt, tâm hồn Việt. Thoạt nghe ta thấy chất huyền bí, sử thi, nhưng ẩn chứa trong mỗi câu từ là lời ca ngợi, tôn vinh nét đẹp vĩnh hằng của văn hóa dân tộc. Sự lặp lại của ca từ và giai điệu nói lên nét dung dị, giản đơn mà bền bỉ như chính những giá trị văn hóa mà ca từ đó, giai điệu đó miêu tả. Độc đáo là ở chỗ ca từ quyện vào trong giai điệu, tạo nên chất của ca khúc, nhưng đồng thời cũng là bức tranh tái hiện lại cái chất của đề tài – điều muốn lột tả. Đó cũng chính là tính nhân văn của “Mưa bay tháp cổ”. “Ca từ mang lời kinh (Koran, Vệ đà, Kinh Thánh...) về các vị thần, về trời đất, Phật, âm dương... trong cõi hư vô. Những kiếp người đi qua cõi đời mộng du, đi qua trái đất này. Tôi cảm ơn trời Phật, những đấng tạo hóa, cảm ơn cha mẹ đã sinh ra tôi và cảm ơn tất cả mọi người đã yêu mến tôi cho tôi nguồn vui sống với đời.” Sự trong trẻo, dung dị của âm nhạc Trần Tiến là xuất phát từ sự chân thực trong cảm xúc và sự am hiểu sắc thái âm nhạc dân tộc. Trong trẻo ở giai điệu tươi
