Nhạc sĩ Phó Đức Phương Một bước ngoặt quyết định sự nghiệp.

Một bước ngoặt quyết định sự nghiệp.

Trước khi nói vấn đề chính, tôi xin thành thật cám ơn bạn bè xa gần đã chia buồn với đại gia đình họ Phó chúng tôi về sự ra đi của NS Phó Đưc Phương. Tôi đã đọc hết các cmt, và rất cảm động trước những tình cảm chân thật các bạn đã chia sẻ mà tôi không thể trả lời riêng được. Xin thành thực cáo lỗi với các bạn

Về việc chú Phương từ bỏ đại học sư phạm để chuyển sang lĩnh vực âm nhạc có nhiều tình tiết mà dư luận hay bàn đến, có đúng có sai. Tôi muốn làm sáng tỏ hơn và qua đó cung cấp cho bạn đọc nhiều tình tiết xưa nay không có trên báo chí.

Phó Đức Phương vào đại học Sư Phạm Hà Nội năm 1962. Cho đến lúc này, có thể nói, trong gia đình chúng tôi, không một ai nghĩ chú có thể bỏ học sau hai năm rưỡi nữa. Hồi nhỏ, chú cũng có thích âm nhạc, nhưng mờ nhạt lắm, như bao người thích nghe hát đó thôi, không như ông anh Phó Đức Vạn, say mê âm nhạc và biểu lộ rõ rệt từ khi học cấp hai.

Trong suốt những năm học phổ thông, chú không thích chơi một nhạc cụ gì, thậm chí thờ ơ, vì như anh em tôi nhận xét, chú này tay chân “hậu đậu”, chơi bi, đánh đáo, đánh quay đều hạng bét. Khi anh Vạn đã đã có cơ bản về violon, muốn dạy cho các em. Chú Phương cũng học, nhưng tôi nhớ không lầm thì chỉ sau ba ngày, ông Vạn kết luận là “thằng này vô năng” và chú Phương bị mắng cũng tự ái không học nữa. Kết quả là chỉ có tôi và chú Vinh, chú Quang được coi là “có năng!!”. Tôi và chú Quang được ông Vạn dạy violon, còn chú Vinh học cello do anh Hữu Xuân dạy. Kết quả là những người “có năng” này, sau này ra sao chắc tôi chẳng cần nói.

Chú Phương vào học toán đại học sư phạm Hà Nội, với lý do thành phần Tư sản vào đó ổn nhất. Chú học bình thường như như bao sinh viên khác. Trong thời gian này, chú có hứng thú sáng tác, đã làm một vài bài cho thiếu nhi, như các ký họa thể nghiệm bước đầu, và được anh Vạn, khi đó đã làm ở đài phát thanh Tiếng nói Việt Nam tạo điều kiện để thu. Nhưng đáp lại là không một tiếng vang. Tôi còn nhớ có một bài tên là “Lời ong”, bị các anh trong dàn nhạc nói đùa là bài “Lời ong tiếng ve”. Thất bại này có lẽ là một động lực để chú Phương quyết phải đi theo con đường chuyên nghiệp.

Lúc đó tôi đang là giáo viên tại trường trung cấp Cơ khi Luyện kim ở Thái Nguyên, một hôm vào cuối năm 1964, tôi nhận được bức thư của chú Phương. Đọc thư tôi choáng người, chú có ý định muốn bỏ học, để chuyển sang lĩnh vực âm nhạc. Chú muốn có sự ủng hộ của tôi, vì biết tôi hồi đó rất say sưa với môn toán. Chú nghĩ những người có say mê trong nghề dễ hiểu nhau hơn. Chú còn nói là anh Vạn không hiểu được hoài bão của chú đâu. Tôi chắc ông Vạn thấy được sự gian nan, đầy mạo hiểm trong âm nhạc chuyên nghiệp, trong khi chú em đã có một nghề cầm chắc là ổn định trong tay, nên khuyên can.

Chú nói nếu tiếp tục học toán chú sẽ là một giáo viên tồi, chú nhìn những công thức toán càng ngày càng vô vị, chỉ thấy nốt nhạc lởn vởn trong đầu. Chú không muốn làm người vô vị, nhạt nhẽo. Nhận được bức thư đầu, tôi trả lời ngay, hoàn toàn ủng hộ, chẳng biết sau này ra sao nhưng tôi đánh giá cao sự say mê.

Sau khi gửi thư trả lời, tôi có trao đổi với một số bạn bè trong trường. Những người lớn tuổi bảo tôi, tuổi trẻ hay mơ ước viển vông, huyễn hoặc về mình lắm. Mọi người bảo tôi nên khuyên cậu em nghĩ lại, đừng nông nổi. Thế là tôi lại viết tiếp bức thư khác, khuyên chú không nên mạo hiểm, tốt nhất là cứ học xong đại học đi đã, sau này nếu vẫn còn say mê, làm giáo viên có nhiều thời gian, tha hồ sáng tác. Tôi còn theo ý kiến của anh Vạn, nêu tấm gương nhạc sĩ Trương Quang Lục, là kỹ sư hóa chất, cũng là nghiệp dư đấy thôi, nhưng cũng có tên tuổi trong giới âm nhạc. Chú trả lời không muốn chỉ như Trương Quang Lục. Chú muốn sau này rạp mình trên phím dương cầm, để lại cho đời những tác phẩm bất hủ. Trương Quang Lục không làm được. Tôi lại bảo thì cứ học xong đại học SP đi đã. Nếu khi đó vẫn thích thì chuyển sang sáng tác chuyên nghiệp, còn có nửa năm nữa thôi, bỏ học phí lắm. Giáo sư hiệu trưởng Phạm Huy Thông cũng khuyên như vậy. Cả nhà tôi cũng muốn thế. Chú trả lời nếu đã học xong ĐHSP rồi thì dễ làm cho mình có tư tưởng thiếu kiên quyết. Chi bằng bỏ dở việc học, để mình không còn con đường nào khác. Cuối cùng chú nói là ý đã quyết, không bàn nữa, chỉ muốn tôi ủng hộ cho thêm mạnh mẽ thôi. Không còn cách nào khác, tôi đành ủng hộ, nhưng không tin tưởng lắm vào tài năng của chú em, và thấy con đường trước mặt đầy rủi ro. Rất đáng tiếc là những bức thư có giá trị lịch sử này, tôi không còn giữ được. Thư của tôi gửi chú Phương thì nghe nói là cô Lan Anh, vợ chú Phương, vẫn giữ.

Kết quả là một thời gian ngắn sau, chú đi nông trường Cửu Long chăn bò, lợn với ý nghĩ là tích lũy vốn sống. Sau khoảng một năm rưỡi, năm 1966, chú thi vào trường trung cấp âm nhạc khoa sáng tác và dấn thân vào con đường chuyên nghiệp từ ngày ấy. Nói thực là anh em chúng tôi lúc đó cũng không tin là sau này sẽ có một Phó Đức Phương có tiếng tăm như bây giờ.

Ngay sau khi vào trường nhạc, chú đã ra đời hai ca khúc, một là “Những cô gái quan họ”, hai là “Biển mũi”. Đánh giá hai sáng tác đầu tay này, anh em tôi ví một cái là bức tranh lụa, cái kia là bức sơn dầu. Dư luận tiếp nhận như thế nào thì phải chờ thôi. Hai sáng tác này được ông Vạn giới thiệu thu ở đài tiếng nói Việt nam. Số phận hai tác phẩm này khác nhau, bức tranh lụa được để đời như các bạn đã biết, còn bức sơn dầu không có tăm hơi. Nhưng cũng nói thêm là, sau khi “Những cô gái quan họ” được phát trên đài Tiếng nói Viêt Nam đầu năm 1967 thì không thấy dư âm gì. Cứ tưởng cũng sẽ trôi đi im ắng, thì đến năm 1969 bài hát này được phát đi phát lại trên đài, và Phó Đức Phương bắt đầu có tiếng tăm từ hồi ấy. Và cũng từ ngày ấy, gia đình tôi và mẹ tôi bắt đầu yên tâm, tin tưởng ở tương lai của chú Phương.

Vài lời ngắn ngủi để các bạn hiểu thêm về một giai đoạn khó khăn nhưng quan trọng nhất trong cuộc đời chú em tôi. Nghĩ lại, nếu không có những quyết định bước ngoặt ngày ấy, thì “bộ tứ sông Hồng” ngày nay chắc không có tên Phó Đức Phương.Còn nhận định như thế nào về vai trò, tài năng, cống hiến của Phó Đức Phương cho nền âm nhạc, cho khán thính giả Việt Nam xin giành cho dư luận xã hội.

Nguồn: CLV

Bình luận (0)