(Nhạc sĩ Hoàng Hiệp- 1931- 2013) Một cuộc đời tài hoa vừa khép lại ở tuổi 83 nhưng tác phẩm của ông vẫn thênh thang bay về phía tương lai. Chiều 9/1, hầu hết những bạn trẻ tôi tình cờ gặp đều nhắc đến việc nhạc sĩ Hoàng Hiệp vừa từ giã nhân gian lúc ban trưa. Bất giác, lòng tôi vẫn thấy chút ấm áp giữa ngày Sài Gòn chợt trở lạnh giăng mưa khi nghĩ đến một cuộc đời tài hoa vừa khép lại ở tuổi 83 nhưng tác phẩm của ông vẫn thênh thang bay về phía tương lai. Nhạc sĩ Hoàng Hiệp không phải kiểu người quảng giao. Ông không mấy hứng thú với đám đông ồn ào và cũng không có nhiều bạn bè. Nếu ai có thói quen hình dung một người viết nhạc phải có lối sống bay bổng, nay tụ bạ cốc chén chỗ nọ, mai cao đàm khoác luận chỗ kia, thì hoàn toàn không tương thích khi so sánh với tính cách của nhạc sĩ Hoàng Hiệp. Mỗi khi tôi muốn tìm ông để tham khảo ý kiến về đời sống âm nhạc, bao giờ ông cũng hẹn đến nhà riêng của ông ở góc đường Phan Kế Bính, quận 1, TP HCM với lý do nhẹ nhàng: “Chỗ đó yên tĩnh, dễ trao đổi với nhau hơn!”. Nhạc sĩ Hoàng Hiệp luôn từ tốn và nhỏ nhẹ, nhưng thừa sắc sảo và tinh tế. Ông đánh giá về khả năng hay phong cách của người nào, thì thường chỉ nói một câu ngắn gọn, nhưng trúng phóc. Chứng tỏ ông túc trực suy nghĩ trong từng khoảnh khắc trầm tư. Từ ngày nghỉ hưu, nhạc sĩ Hoàng Hiệp càng khép kín hơn, phần vì mỏi mệt bệnh tật tuổi già, phần vì ngao ngán thị trường âm nhạc. Có lần, trên đường đến cơ quan sáng sớm, tôi thấy nhạc sĩ Hoàng Hiệp đang tập thể dục ở ngã ba Điện Biên Phủ - Phan Kế Bính. Ông vẫy tôi lại, và cười móm mém đưa một nhận xét thay lời chào: “Ca khúc bây giờ chỉ cần cảm giác, chứ không cần trí não nữa! Tui thành kẻ lạc thời rồi!”. Đúng là nhạc sĩ Hoàng Hiệp lạc thời, nếu đặt những tác phẩm của ông bên cạnh dòng nhạc chập cheng nhảy nhót loạn xạ hiện nay. Nhạc sĩ Hoàng Hiệp chơi mandolin từ bé, rồi đi theo cách mạng và viết nhạc phục vụ công cuộc kháng chiến. Thế nhưng, phẩm chất âm nhạc của Hoàng Hiệp trữ tình ngay trong bom đạn khốc liệt. Do vậy, từ Câu hò bên bờ Hiền Lương sáng tác khi đất nước còn chia cắt cho đến những ca khúc sáng tác khi xây dựng quê hương thống nhất vẫn ăm ắp một dòng chảy nồng nàn và thân ái. Trong những bài hát làm nên tên tuổi Hoàng Hiệp, trừ Nhớ về Hà Nội và Trở về dòng sông dòng sông tuổi thơ , hầu hết đều được phổ thơ. Những dịp tôi được ngồi với ông, cũng chỉ trò chuyện về thơ phổ nhạc. Nhạc sĩ Hoàng Hiệp quan niệm: “Nếu phổ thơ non tay, sẽ xảy ra hai trường hợp. Thứ nhất là hát thơ, giai điệu của nhạc sĩ chỉ ăn theo nhà thơ. Thứ hai là phá thơ, giai điệu của nhạc sĩ không hòa nhập với ý tứ của nhà thơ!” . Căn cứ tiêu chí ấy, thì Hoàng Hiệp là một người phổ thơ thuộc hạng cao tay. Bài thơ Cô gái vót chông của Mô Chô Y Lôi, bài thơ Trường Sơn Đông Trường Sơn Tây của Phạm Tiến Duật, bài thơ Viếng lăng Bác của Viễn Phương, bài thơ Ngọn đèn đứng gác của Chính Hữu hoặc bài thơ Lá đỏ của Nguyễn Đình Thi đều được nhạc sĩ Hoàng Hiệp tạo ra giá trị thẩm mỹ khác khi phổ thành ca khúc! Tuy nhiên, theo tôi, cái tài phổ thơ của nhạc sĩ Hoàng Hiệp thể hiện rõ nét nhất qua hai bài thơ Con đường có lá me bay và Mùa chim én bay của Diệp Minh Tuyền. Nếu cầm nguyên bản bài thơ để đọc và lắng nghe ca khúc, thì không thể phủ nhận từng câu, từng chữ đã được chắp cánh rộn ràng như thế nào. Có lẽ, sự thăng hoa ấy cũng còn nhờ mối thâm tình giữa hai ông khi cùng công tác tại Hội âm nhạc TP HCM. Và có lẽ lúc này hai ông đang gặp nhau ở nơi thăm thẳm nào đó và cùng hát: “Én về én lại xa, mùa xuân không ở lại, bên anh em gần mãi, nên đời vẫn xuân tràn”. Lê Thiếu Nhơn Sài Gòn, tối 9/1/2013 Hồng Nhung: “Nhạc phẩm của ông mãi sống trong lòng Hà Nội” Từ những ngày bé thơ khi sống ở Hà Nội tôi đã nghe đến ca khúc Nơi gặp gỡ tình yêu của nhạc sĩ Hoàng Hiệp. Dù chưa hiểu gì về bài hát, tôi bị quyến rũ bởi vẻ đẹp dịu dàng của giai điệu, ca từ và còn thuộc lòng đến hôm nay. Rồi khi nghe ca sĩ Lệ Thu hát Nhớ về Hà Nội , trong tôi rợn ngợp một cảm giác thật khó tả. Lúc đó, tôi vẫn còn bé lắm, chưa hiểu, chưa thấm hết ca từ trong nhạc phẩm này nhưng đã thấy rất yêu nó vì giai điệu đẹp. Lần đầu tiên khi tôi được đứng trên sân khấu ca nhạc chuyên nghiệp là vào năm 17 tuổi. Khi đó tôi biểu diễn trước hàng trăm khán giả tại chương trình gala do Đoàn ca múa Trung ương tổ chức ở TP HCM. Tôi đã hát nhạc phẩm Nhớ về Hà Nội và nhạc sĩ Quang Vinh đã tạo nên một bản phối tuyệt vời cho nhạc phẩm này. Đến giờ tôi vẫn còn nhớ như in cảm giác về sự hào hùng, da diết, thanh bình hòa quyện trong từng ca từ mà ở tuổi 17 tôi đã có thể hiểu, có thể thấm hơn so với khi mình còn là cô bé. Khán giả đón nhận ca khúc này với tất cả tình cảm yêu thương. Nhớ về Hà Nội không chỉ là ca khúc khởi đầu sự nghiệp ca hát của tôi mà còn theo tôi xuyên suốt chặng đường hoạt động âm nhạc. Khi nhạc phẩm này phổ biến trên truyền hình, khán giả bày tỏ rất nhiều cảm xúc trân trọng, yêu thích dành cho tác phẩm lẫn tác giả. Nhiều người còn bày tỏ ngạc nhiên vì sao ông không sinh ra ở Hà Nội nhưng lại có thể viết về Hà Nội hay đến thế, tràn đầy tình cảm đến thế! Sau này, khi vào Sài Gòn, lần đầu tiên tôi được chạm mặt nhạc sĩ Hoàng Hiệp là khi ông đang ngồi cùng nhạc sĩ Trịnh Công Sơn ở trụ sở Hội âm nhạc TP HCM tại số 81 Trần Quốc Thảo. Ngày đó, tôi gầy gò, xấu xí, ngược lại với Hoàng Hiệp vốn là một nhạc sĩ cao to. Ông quay sang nhạc sĩ Trịnh Công Sơn và hỏi với giọng không giấu sự ngạc nhiên: "Đây là cô ca sĩ Hồng Nhung đấy à?" khiến mọi người đều cười. Ông nghe tôi hát trước khi gặp tôi ở ngoài đời, vì thế có lẽ ông bất ngờ sao giọng hát của tôi hào hùng, âm vực rộng nhưng cơ thể lại bé nhỏ như vậy. Từ sau lần gặp vui vẻ đó tôi cũng có vài lần tiếp xúc với ông trong công việc. Ngoài đời, tôi gặp ông không nhiều nhưng mối giao cảm với các nhạc phẩm của Hoàng Hiệp là thường xuyên và mãi mãi. Hình ảnh ông đọng lại trong tôi luôn là người nhạc sĩ hiền lành, trìu mến. Rất nhiều thế hệ ca sĩ trong nước đã thể hiện thành công nhạc phẩm của Hoàng Hiệp. Tôi tin, mọi người dân thủ đô đều thấy tự hào mỗi khi ca khúc Nhớ về Hà N
