Do n Mẫn - biệt ly từ đ y... Ng y ấy, ở quanh Nh thờ Lớn H Nội c rất nhiều thanh ni n đem l ng say m m nhạc khi bị quyến rũ bởi những giai điệu th nh ca. Giữa nhiều thanh ni n đ , Do n Mẫn đ kh ng nghĩ như thế. ng đ c ng Văn Chung v L Y n lập ra nh m Tric a chủ trương s ng t c những giai điệu hướng về d n tộc.Tin nhạc sĩ Do n Mẫn tạ thế ập đến t i v o một sớm r y mưa H Nội thật buồn. Vậy l người nhạc sĩ cuối c ng của nh m Tric a thời đầu t n nhạc đ ra đi ở tuổi 88. Ngay từ ca kh c đầu tay Tiếng h t đ m thu (lời: Văn Chung), Do n Mẫn đ trở th nh một trong kh ng nhiều t c giả t n nhạc thời kỳ đầu, vừa như một tuy n ng n về thẩm mỹ m nhạc ri ng m nh. Rồi li n tiếp những Gi thu , Một buổi chiều mơ , Bến y u đương , Sao hoa ch ng t n , Từ đ u tiếng tơ , Hương cố nh n , Nhạc chiều , Gi khơi xa ... v đặc biệt l Biệt ly được ng s ng t c v o năm 1939 đ l m xao động bao con tim của nhiều thế hệ mến mộ m nhạc. Năm ấy l năm Chiến tranh Thế giới lần thứ hai b ng nổ. Nhiều người d n Việt bị buộc phải đi l nh thợ sang Ph p tham chiến. Bến cảng Hải Ph ng l nơi diễn ra cảnh chia tay như thế. Thực ra, cảm x c l c chia tay đ trở th nh cảm hứng thường nhật của văn nghệ sĩ thời tiền chiến, n n để c một c i g ấn tượng, một c i g kh c thường đ u dễ. Vậy m Do n Mẫn đ bất hủ với Biệt ly v sau ng l Th m T m với Tống biệt h nh . Nhưng nếu Tống biệt h nh đầy chất cổ thi bi h ng, khảng kh i Đưa người ta kh ng đưa qua s ng/Sao c tiếng s ng ở trong l ng .. . th ở Biệt ly lại tr n trề một sự tươi mới, nồng n n v l ng mạn: Biệt ly/Nhớ nhung từ đ y/Chiếc l rơi theo heo may/Người về c hay - Biệt ly/S ng tr n d ng s ng/ i c i t u như x đ i l ng.... Người ra đi c ng m y tr i nước tr i ng y th ng tr i m nhớ thương th vẫn dư ảnh lại m i c ng nh n gian. V cứ thế, Biệt ly đ vượt qua năm th ng để trở th nh một trong những t nh kh c bất tử của mọi thời đại ở Việt Nam. Ch nh v c tấm l ng ch n th nh hướng về d n tộc, ngay từ 1944, Do n Mẫn đ viết Nhắn người chiến sĩ mang m hưởng kh ng kh c ch mạng thời chuẩn bị tổng khởi nghĩa. B i h t lạc quan n y được h t những năm đầu kh ng chiến chống Ph p. L c n y, ng đ c th m h nh kh c Dũng tiến được Đinh Ngọc Li n chuyển soạn cho d n qu n nhạc. Rồi Những mầm sống , S ng Thao ... khi ở Đo n văn c ng Nh n d n c ng L Y n. Sau ho b nh, Do n Mẫn lại c Gọi ngh tr n đồng (lời Hồng Đăng) cũng rất ấn tượng. Khi đ , ng đ về c ng t c tại Trường m nhạc Việt Nam - nay l Nhạc viện H Nội. Đến khi về Viện m nhạc, ng đ c ng bố hai c ng tr nh: G p phần t m hiểu sự h nh th nh nền m nhạc cải c ch Việt Nam giai đoạn 1930 - 1945 v Những bước ph t triển trong c ng t c đ o tạo c n bộ m nhạc từ C ch mạng th ng T m đến năm 1975 . Thời trai trẻ, ch nh nhờ cuốn Tự học xướng m của ng c ng cuốn K m phổ th ng của Phạm Tuy n, ch ng t i đ tho t nạn " m nhạc" v c đứa c n cao hứng s ng t c ca kh c bằng khả năng xướng m tự học của m nh. Khi t i được gặp Do n Mẫn ở phố Nh Thờ th ng đ v o tuổi "cổ lai hy". L c đ , nhờ đổi mới, những ca kh c l ng mạn thời tiền chiến, trong đấy c Biệt ly đ được tr nh diễn trở lại sau nhiều thập kỷ vắng b ng. Do n Mẫn thường nhỏ nhẻ, tươi vui trong một d ng vẻ l o thực. Nhiều c u chuyện th vị về thời xa xưa đ được ng kể lại say sưa. Năm ngo i, v o đầu hạ, cả H Nội đ thương buồn đưa tiễn t i tử Ngọc Bảo - người h t Biệt ly hay nhất - v o c i vĩnh hằng. Năm nay, lại l cuộc đưa tiễn ch nh t c giả Biệt ly - người cuối c ng của nh m Tric a ra đi. Cầu mong ng y n giấc ng n thu. Nhạc sĩ Dzo n Mẫn sinh ng y 15/10/1919 tại H Nội. Cha ng l người m nhạc cổ truyền d n tộc, chơi đ n bầu v th ch nghe h t ả đ o, ch o, ca Huế. Từ nhỏ, Dzo n Mẫn đ được th n phụ "truyền" c i t nh y u đối với m nhạc, chơi được đ n tứ v một v i nhạc cụ truyền thống kh c. Lớn l n, Dzo n Mẫn dần bị cuốn h t v o d ng nhạc phương T y, m chủ yếu l nhạc Ph p đang thịnh h nh ở Việt nam bấy giờ. Từ một nhạc c ng, Dzo n Mẫn trở th nh nhạc sĩ thuở sơ khai của nền m nhạc Việt nam hiện đại. T c giả của " Biệt Ly", " Tiếng H t Đ m Thu" , Nhạc sĩ Dzo n Mẫn t m sự: " M a thu H Nội đẹp lắm, n gợi cho c c văn nghệ sĩ, trong đ c t i, nhiều cảm x c để s ng t c. Dường như tr i tim t i lu n ưu i cho m a n y bởi n g p phần l m c c t c phẩm của m nh đến gần c ng ch ng hơn". Nhạc sĩ Dzo n Mẫn cho biết bố của ng l vi n chức ở ga H ng Cỏ, cụ y u m nhạc d n tộc, chơi đ n bầu rất hay v thường dạy ng đ n. Ho n tất tiểu học, ng theo học Trường Nam Sư Phạm, rồi v o l m thư k cho bệnh viện Bạch Maị Hồi đ , kh ng ai sống được bằng m nhạc, chỉ c những người th ch nhạc khi rỗi tụ họp lại chơi đ n hoặc nhảỵ ng học nhạc qua s ch tiếng Ph p . Khi được hỏi, Nhạc sĩ Dzo n Mẫn đ gia nhập nh m nhạc đầu ti n ở Việt Nam, " Tricea" như như thế n o, ng cho biết: " T i v L Y n, Mai Văn Chung thường tụ tập nhau lại trao đổi, g p với nhau về m nhạc v s ng t c. Nghe đĩa của Tino Rossi, Josephine Baker, ch ng t i động vi n nhau: " Những b i h t như thế n y m nh cũng l m được", đ l một sự liều lĩnh đ ng y u của tuổi trẻ. Ch ng t i lu n trao đổi v bổ sung cho nhau kiến thức m nhạc rồi s ng t c theo bản năng. Sau một thời gian, Văn Chung b n với t i v L Y n in c c b i h t của nh m với sự gi p đỡ của Nh xuất bản Tricea v lấy t n đ đặt cho ban nhạc. C c bản nhạc của ch ng t i lần lượt ra mắt c ng ch ng như " B ng Ai Qua Thềm", " Đ i Mắt Huyền" của Văn Chung, " Vườn Xu n", " Bẽ B ng" của L Y n, t i c " Tiếng H t Đ m Thu", " Biệt Ly" v. v... ". Nhạc sĩ Dzo n Mẫn kể một kỷ niệm của ng trong nh m Tricea như sau: " Năm 1935, L Y n viết b i " Bẽ B ng" rất hay nhưng m i kh ng sao viết được c u kết, nghe anh kể t i liền bảo: " Anh đ n l n đi" , khi nghe xong, t i tức khắc ứng khẩu, bạn t i mừng như vớ được v ng. Đến năm 1955, t i l m b i " Gọi Ngh Tr n Đồng ", cũng kh ng kết được v L Y n ch nh l người gi p t i viết tiếp. L c đ , anh ấy n i với t i: " 20 năm m nh mới trả nợ được cậu!" . Giờ đ y, chỉ c n lại một m nh t i, Văn Chung v L Y n đ y n nghỉ. Mỗi lần nghe b i h t của họ, t i nhớ c c bạn v c ng". Về bản " Biệt ly " rất được c ng ch ng y u th ch, ng cho biết ho n cảnh đ t c động để ng s ng t
