(ANTĐ) - Nhạc sĩ Dân Huyền tên thật là Phạm Ngọc Dần, sinh năm 1938, quê ở huyện Hưng Nguyên, tỉnh Nghệ An. Nhắc tới ông, nhiều người nhớ ngay ông là tác giả của những ca khúc “Bên lăng Bác Hồ” , “Lắng tiếng quê hương” , “Duyên quan họ” nổi tiếng. Nhưng ít ai biết rằng, suốt 11 năm nay, ông đảm nhiệm cương vị Chủ tịch CLB Đàn và hát Dân ca. Vừa bước sang tuổi 71, nhạc sĩ Dân Huyền cầm trên tay tập thơ và nhạc đầu tay mang tựa đề “Chút tình Hà Nội” (NXB Thanh Niên, 11-2008). Nhân dịp này, ANTĐ Cuối tuần có cuộc trò truyện với ông. - Thưa nhạc sĩ, vì sao ở tuổi “thất thập cổ lai hy”, ông mới quyết định công bố tập thơ và nhạc đầu tay? - Chuyện là thế này. Cách đây ít lâu, tôi có ý định chọn lựa trong những bài thơ mình đã viết mươi năm qua để làm tập thơ kỷ niệm. Tôi định chọn 50 bài, đặt tên là “Chút tình Hà Nội” . Khi xong bản thảo, tôi chuyển cho biên tập viên Nguyễn Thanh Bình ở NXB Thanh Niên. Sau khi đọc, Thanh Bình có góp ý cho tôi nên bổ sung thêm một số bài tôi đã viết về những địa danh mới của Hà Nội, đồng thời bổ sung cả những bài hát về Hà Nội của tôi nữa. - Thế là “Chút tình Hà Nội” được thành hình, nhỏ nhắn như chiếc album? - Tôi thấy góp ý ấy rất thú vị. Sau đó, tôi cũng cân nhắc là làm sách theo hình thức nào? Cuối cùng suy đi tính lại tôi thấy làm khổ vuông là thích hợp hơn cả. Cũng phải nói thêm rằng, trước đây, tôi đã in tập sách nhạc rồi. Nhưng tập thơ nhạc thì đúng là lần đầu tiên. Để làm tập sách này cũng nhờ “cú huých” nho nhỏ từ Hội Nhà văn Hà Nội. Nhờ được mời đi trại sáng tác 15 ngày trên Tam Đảo cùng với các nhà văn nhà thơ như Hoàng Cát, Cao Tiến Lê, Vương Trọng,… nên tôi cũng viết được thêm một số bài thơ, nhạc mới. Cuối cùng cuốn sách đã đến tay bạn đọc với tất cả là 70 bài, trong đó 48 bài thơ và 22 bản nhạc về Hà Nội. - Nhưng thưa nhạc sĩ, vì sao lại là “Chút tình Hà Nội” trong khi trong cuộc đời mình, ông đã viết hơn 500 bài gồm cả ca khúc và dân ca cùng hàng trăm bài thơ về các chủ đề, vùng đất khác nhau? - Tôi muốn “khuôn” lại về chủ đề Hà Nội, vì tôi muốn cuốn sách như một món quà nhỏ, một sự tri ân với vùng đất mà mình gắn bó, khi Thủ đô đang chuẩn bị đại lễ kỷ niệm 1.000 năm. Hà Nội không phải là nơi tôi sinh ra, nhưng Hà Nội lại cho tôi nhiều thứ - cho tôi cả cuộc đời: tôi được sống và làm việc tại Hà Nội, được kết nạp Đảng cũng ở Hà Nội, và tại Hà Nội, tôi còn được gặp Bác Hồ. - Thưa ông, có phải lần gặp Bác Hồ là nguyên cớ để sau này ông viết thành ca khúc “Bên lăng Bác Hồ” nổi tiếng? - Không hẳn là như vậy. Tôi gặp Bác Hồ khi đó là năm 1963, khi đó tôi vừa học ở trường Tuyên giáo Trung ương về làm văn nghệ ở Nhà máy Ôtô 1-5 đóng trên phố Phan Chu Trinh. ở đó có phong trào học tập văn hóa khá điển hình nên Bác Hồ đến thăm, động viên. Còn tới tận tháng 10-1974, tôi cùng đoàn văn nghệ sĩ Đài Tiếng nói Việt Nam đến thăm công trường xây dựng lăng Bác. Cảnh lao động nhộn nhịp với hàng nghìn cán bộ, công nhân viên trên công trường đang khẩn trương lao động, đã thôi thúc tôi viết lên bài hát ‘’Bên lăng Bác Hồ’’ . Sau khi thăm công trường lăng Bác về, tôi ngồi viết, dễ gần 1 tuần sau mới hoàn thành. Tôi đã quyết định chọn giai điệu dân ca Nam bộ để viết bài hát bởi khi ấy tôi nhớ tới câu nói của Bác: “Miền Nam trong trái tim tôi”. Viết xong tôi hát thử cho anh em trong phòng Âm nhạc của Đài Tiếng nói Việt Nam góp ý, bổ sung. Lúc đầu tôi đặt tên cho bài hát là “Tiếng hát bên lăng Người” , sau đó nhạc sĩ Triều Dâng, Lương Nguyên góp ý là “Tiếng hát bên lăng Bác” , rồi rút cuộc tôi đặt lại, giản dị như ngày nay: “Bên lăng Bác Hồ” . - Đã viết hơn 500 bài hát, nếu bây giờ đề nghị ông chọn ra 5 bài hát mà ông ưng ý nhất, ông sẽ chọn những bài nào? - Cái này thì khó đây (Cười). Nhưng nếu phải vậy, tôi sẽ chọn “Bên lăng Bác Hồ” là bài đầu tiên. Sau đó là “Lắng tiếng quê hương” tôi viết hồi đi sơ tán bên Trung Quốc những năm 1972, 1973. Rồi tiếp nữa là: “Cung đàn tuổi xanh” , “Đêm Sài Gòn nghe vọng cổ” , “Gửi anh một khúc dân ca” . Nếu được chọn thêm 1 bài nữa, thì bài số 6 sẽ là “Duyên quan họ” . - Xin cám ơn ông về cuộc trò chuyện này. Hương Giang (Thực hiện)
