Làng tôi

Làng tôi sau lũy tre mờ xa

Tình quê yêu thương những nếp nhà

Làng tôi yên ấm bao ngày qua Những chiều đàn em vui hòa ca

Mấy bữa nay, trời mây đen vần vũ. Ngồi trong nhà mà nghe rõ cả tiếng rì rầm róc rách của những con sóng xô vách đá, của dòng chảy xoáy dưới dòng sông. Trời đất buồn thế lại đâm nhớ nhà. Nhớ những ngày xa xôi lắm, trên con đường làng đất nâu mịn, vài chú trâu đủng đỉnh nằm lim dim dưới gốc đa trầm mặc, mái đình liêu xiêu, âm âm tiếng trẻ vỡ lòng.

Trên con đường vươn ra cánh đồng làng, mấy chị thôn nữ quay quáy, uyển chuyển gánh rơm non về, mùi thơm phưng phức sau mỗi bước đi. Chị nào cũng bịt kín các ống tay, ống chân bằng ống tay áo. Giá có thể tháo rời ra mỗi khi đặt gánh uống nước. Cái nón trắng nhấp nhô trên đầu để gương mặt chất phác khoẻ khoắn thấp thoáng. Cũng là một gương mặt trắng trẻo luôn được quấn phủ bằng một chiếc khăn mùi xoa đúng điệu.

    Ngõ lớn chia làng ra làm đôi, ngõ nhỏ chia làng thành bàn cờ diêm dúa bởi những rãnh nước mưa theo năm tháng xói chảy theo đường, theo giọt gianh của làng mà thành. Tuổi thơ nhìn những dòng chảy ấy trong mưa, qua kẽ áo mưa trên lưng mẹ, thấy nước vấp trên từng mô đất, từng viên đá. Nhìn chúng chảy xiết, ngầu vàng màu đất trên núi trôi về, ai cứ ngỡ rằng những dòng sông dữ dội ngoài đời sau này chắc cũng chỉ xiết đến vậy.

Làng tôi yên ấm bao ngày qua.

Những chiều đàn em vui hòa ca

Làng tôi bát ngát cánh đồng

Mỗi khi thu sang nặng vàng bông lúa chín

Làng mạc vui sống êm đềm,

Người nông dân hăng hái tăng gia cho đời no

Những đêm mưa thế này, tiếng của làng râm ran lắm. Tiếng mưa lộp bộp trên tàu lá chuối, lách tách trên tàu dừa, tiếng gà sốt ruột đổi chân lặng lẽ nghe mưa, tiếng thở mãn nguyện, vô tư của chú ỉn đang ngủ ngon, mát mẻ trong chuồng, và nhất là tiếng ếch nhái kêu ồm ộp gọi nhau từ bờ ao ra bờ ruộng, bờ mương. Vâng, cùng trong đêm mưa, bếp hồng thơm khói củi, nhà ai quây quần ấm áp cùng tiếng lách tách theo vũ điệu của hạt ngô bỏng ran trên cát. Ôi, những đêm mưa thứ bảy, đứa trẻ nào hóng từng câu truyện cảnh giác, cố tập trung để nhịn cơn buồn ngủ rũ mắt, hóng nghe tới nửa buổi sân khấu truyền thanh. Khi lớn lên, ai cũng biết thao thức cùng bố nghe truyện đêm khuya để thấy thế giới có biết bao làng còn đói khổ hơn và còn rộng lớn hơn nhiều lắm.

Làng tôi đấy! Nhà nào cũng như nhà nào: dăm ba gốc mít, vài cây chanh, bưởi, cam quýt,... để cứ mộc mạc thơm, xao xuyến mỗi mùa hoa, để cho ai mãi ngơ ngác kiếm hương trong lá. Làng với bao sân gạch cho người phơi thóc, phơi mỗi vụ mùa.

Làng với cây rơm như cây nấm khổng lồ bên trái bếp, tưởng cứ rút cả đời mà đun vẫn không thể hết,... Những nùn rơm mới đầu đông như còn đang âm ỉ cháy trên tay tung tăng đầu ngõ xóm. Những nùn rơm trẻ làng thường quấn cho chặt, châm lên tường như tắt mất mà lại cháy âm thầm.

Có những chiều đoàn du kích quân về

Trong đêm khuya rộn ràng nghe tiếng bước

Nhớ những người con đã xa quê hương

Bóng mẹ già nhìn theo mến thương

Ai tròn miệng thổi để nẻ chín chín má hồng, thấy ổ than tròn xinh sáng lên, sung sướng cười lại tưởng sẽ không bao giờ cháy hết. Mùi thơm của rơm cũng nôn nao thơm như mùi cơm mới, chẳng thể nào nhầm được, chẳng thể nào quên được.

Làng tôi một làng Trung du Bắc bộ như bao làng quê của bạn, có gì là của riêng làng đâu, vậy mà mỗi khi lớn lên lại thêm đau đáu nhớ về. Thảng hoặc nghe những âm thanh da diết vọng từ một làng nào đó lại dừng chân ngơ ngẩn, ngỡ đâu đón được tiếng vọng tuổi ấu thơ. Nhớ những ngày xa xôi lắm, trên con đường làng đất nâu mịn, vài chú trâu đủng đỉnh nằm lim dim dưới gốc đa trầm mặc, mái đình liêu xiêu, âm âm tiếng trẻ vỡ lòng. Trên con đường vươn ra cánh đồng làng, mấy chị thôn nữ quay quáy, uyển chuyển gánh rơm non về, mùi thơm phưng phức sau mỗi bước đi. Chị nào cũng bịt kín các ống tay, ống chân bằng ống tay áo. Giá có thể tháo rời ra mỗi khi đặt gánh uống nước. Cái nón trắng nhấp nhô trên đầu để gương mặt chất phác khoẻ khoắn thấp thoáng.

Còn đó tiếng mẹ, tiếng bà ru tôi bên chiếc nôi tre, võng tre kẽo kẹt giữa trưa hè. Và kia nữa, mấy con trâu cũng đang thảnh thơi nằm nhai bã trầu dưới bóng tre xanh mát rượi nơi đầu ngõ. Quên sao được tuổi thơ tôi vắt vẻo trên lưng trâu, bay bổng tiếng sáo tre, sáo trúc, rượt đuổi cánh diều lúc hoàng hôn những chỉ muốn lên chơi cùng chị Hằng chú Cuội. Cuối làng kia, đàn cò rủ nhau về tổ, đậu trắng cả ngọn tre, con bay lên, con đậu xuống tiếng cãi cọ nhau ầm ĩ cả góc làng. Đêm về, khi “trăng lên lùa cành tre, gió thổi tiếng ru hời”… là lúc cha tôi ung dung tự tại ngồi trên chiếc chõng tre rít điếu thuốc lào khoan khoái thả khói lên trời, ngắm trăng, ngắm sao mà trù tính việc cày bừa cấy hái. Lại nữa, cái không khí háo hức đón chờ Tết đến bằng việc tối tối cha ngồi chẻ lạt, mẹ ngồi nối lạt bánh chưng đọc câu ca dao “Lạt này gói bánh chưng xanh, Cho mai lấy trúc, cho anh lấy nàng” thì chẳng bao giờ tôi quên được. Cái lạt tre ấy đã buộc chặt ký ức của tôi với làng. Gia đình tôi không phải người làng, tôi không được đi học trường làng, cũng không có bạn trong làng. Nhà tôi cũng không được giữa làng mà ở rìa làng, sát đường cái quan. Cuộc sống thực của tôi gắn với những gì chẳng thuộc về làng: những lớp học nghiêm trang của bố, những phòng đọc trong thư viện cơ quan bố mẹ, những giờ học ngoài thị trấn cách cả cây số, những bài học tiếng Nga, những cuốn truyện tranh in trên giấy đẹp... Để rồi ngoài những giấc mơ đuổi ong bắt bướm rìa làng còn có những giấc mơ về một làng thảo nguyên xa xôi. Nhưng tôi lại có may mắn ở cạnh làng, được chứng kiến hơi thở của làng mỗi ngày nắng, ngày mưa, mỗi vụ chiêm, mùa,... nên tôi được yêu làng. Tôi cảm rõ ràng rằng, cuộc sống tinh thần và cả hồn tôi thấm đẫm ảnh hưởng của làng. Nếu cho tôi chọn lại một lần sống nữa, tôi vẫn mơ sẽ lại được sinh ra nơi thị trấn bình yên, bên một làng quê nhỏ nhắn với mái nhà bình dị, ấm cúng xưa cùng bố mẹ và các chị thân yêu.

Nơi ấy là thiên đường!

Khi ở làng, cô bé mải miết đọc truyện cổ tích, mơ đến những làng trời Âu xa lạ. Tay bậu cửa sổ trong nhà một mình lại mơ đến một bà hoàng hậu ngồi bên cửa số, ước mình được là Bạch Tuyết và luôn thắc mắc tuyết trông thế nào mà trắng thế, đẹp thế? Mái ấm ấy rồi cũng xa làng. Cô bé ấy cũng xa làng nhanh lắm, bỏ lại tuổi thơ với bao giấc mơ cỏ may nhặt hoài chẳng hết, về với chốn đô thị phồn hoa rực rỡ ánh đèn. Rồi cô bé đi xa làng hơn, mỗi ngày mỗi một xa hơn, như thể phía bên kia của trời. Nơi ấy tuyết đã không chỉ còn là cái đẹp tinh khôi khát khao ngày thơ, mà còn là nỗi buồn, nỗi cô đơn trắng thăm thẳm đến nao lòng. Làng ngày xưa đã hoá thảnh cổ tích, một cổ tích tuổi thơ lung linh khiến cô chỉ có thể thốt lên: Nơi ấy là thiên đường! Tôi lớn lên xa nhà đi công tác, hình ảnh luỹ tre làng vẫn chập chờn ẩn hiện trong giấc mơ của tôi. Mỗi lần về quê từ xa nhìn thấy luỹ tre xanh bao bọc xóm làng là tôi muốn chạy ào tới để được nằm khểnh vắt chân trên chiếc chõng tre, ngay dưới bới tre đầu ngõ mà thả hồn theo tiếng sáo tre, sáo trúc. Làng tôi ơi! Cây tre ơi! Sao mà đáng yêu đến thế! (Làng Tôi)

Bình luận (1)

  1. Đặng trà giang
    Đặng trà giang
    đây là một bài hát tôi rất yêu thích đã từ lâu. mỗi lần nghe bài hát tôi có cảm giác mình được trở về cuộc sống của ngày xưa, người xưa. từ nhạc điệu đến lời bài hát điều rất giản dị mà sâu lắng. tôi cũng đặc biệt thích lời bình trong bài Làng Tôi. tác giả đã có thể diễn tả hết bằng lời tình yêu làng của mình. cảm ơn tác giả, cảm ơn ca sĩ!!!