Đêm đó, tôi nằm ngủ cạnh anh trên hai chiếc giường một ghép đôi. Mười lăm, hai mươi phút là anh lại mê mụ u ú gọi tên một người nào đó. Lúc thì tên vợ, tên con, tên bạn và một cái tên vần D lạ hoắc tôi chưa nghe anh nhắc đến bao giờ. Sau thì tôi biết đó là một người thiếu phụ vô cùng quan trọng trong sáng tác của anh: Chữ dê hoa (D) như vầng trăng sẻ nửa/ Tên anh như nửa trăng mờ tỏ/ Ai bỏ quên lặng lẽ sáng bên trời... Mùa thu năm 1980. Bệnh viện Việt Trì. Buổi chiều. Những tàng giã hương, bạch đàn chanh chầm chậm toả hương và xạc xào rung giữa gió chiều. Khoác ba lô tôi băn khoăn đứng trước cánh cửa sắt sơn xanh tróc gỉ khép chặt của Trung tâm cấp cứu, tự vấn: Lẽ nào người họa sỹ tên là Hoàng Hữu lại làm việc ở đây. Trong túi áo ngực tôi cộm lá thư tay của vị chủ nhiệm chính trị sư đoàn, trung tá Phạm Quế Dương. Có hơi thở và bước chân sẽ sàng phía sau lưng, tôi quay lại. Một người đàn ông mảnh mai, không, không phải là mảnh mai mà là mỏng manh, khiến tôi liên tưởng đến thứ thuỷ tinh trong suốt, tan giòn, người đó cũng đang cầm trên tay hai bìa đậu gói lá chuối buộc rơm và bó rau muống úa cằn. Một bàn tay có ngón như búp huệ. Mũi cao, mắt ngời ngợi, tóc xoà đen mướt cả vầng trán hào hoa. Chấm nốt ruồi duyên ngay bên dưới cằm. Quần tuýt-xi xám kẻ ô mờ, áo cộc tay màu mơ chín đậm. - Em tìm gặp ai? Nếu người ta ở đây thì anh có thể giúp được. Nhỏ nhẹ, nhưng âm sắc đầy khí chất lịch lãm đàn ông. Cảm giác nồng ấm và dịu dàng từ giọng nói khiến tôi chỉ muốn giãi bày một điều gì đó mà không thể rành rẽ. Vâng, cảm giác đó thật đặc biệt. Họa sỹ, nhà thơ Hoàng Hữu, tên thật là Nguyễn Hữu Dũng sinh 24/9/1945 tại Tiên Lãng - Hải Phòng. Mất 30/12/1981 tại Phú Thọ. Giải B cuộc thi thơ Tuần báo Văn nghệ (1981) và nhiều tặng phẩm, giải thưởng trong nước và quốc tế về đồ họa. Và không lâu sau tôi hiểu cái cảm giác đó khởi phát là từ Hoàng Hữu. Kết thúc số phận khi 37 tuổi, giữa lúc tài năng thật sự phát lộ. Anh đối xử với cuộc đời cũng thật đặc biệt. Người đời đối xử với anh cũng đặc biệt. Vầng ngực màu mơ phập phồng, phập phồng rung động. Phập phồng mà không thấy gió. Không hiểu sao tôi lại lấn bấn, hai tay hết móc túi áo ngực lại lôi giật chiếc ba lô lộn ra khỏi vai. Bỗng như có phép màu, bức thư trong túi ngực tự dưng liệng nghiêng nằm ngay dưới chân người đàn ông. Anh định cúi xuống, nhưng không thể, một cái nhăn mặt, khí sắc anh xanh xám. Anh tựa vai vào cánh cửa sắt. Hai miếng đậu và bó rau muống trong tay anh cũng rơi bịch xuống. Trong lúc tôi bối rối đỡ anh, thì anh nhắm mắt. Cái nhắm mắt chỉ một phần mười giây. - Mình chính là Hoàng Hữu đây... Chắc anh đã nhìn thấy chữ ghi trên phong bì. Hoàng Hữu nắn túi quần tìm chìa khoá. Bệnh viện đã trang bị hẳn cho anh cả chìa khoá trung tâm. Quả là bệnh nhân đặc biệt... Phòng bệnh nặng có bốn giường. Nhưng chỉ có mình Hoàng Hữu. Góc giường đơn trải tấm chăn dạ màu cỏ úa mòn trơ cốt sợi trắng, sực mùi tân dược. Chồng bản thảo xếp cao. Những phác thảo bìa. Bản thảo mấy cái truyện ngắn, và bản thảo tập thơ KHÓI ẤM SAU CÂY đang quá trình tập hợp. Một tập thơ dư vị xa xót, có nhiều bài đề tặng người thân và bạn bè như là lời xin lỗi hay chia tay sớm. Tôi chú ý đến chiếc bìa anh vừa mới vẽ, tập kịch NGUYỄN TRÃI Ở ĐÔNG QUAN của Nguyễn Đình Thi. Toàn bộ nền đen kịt và bảng lảng vân khói xám mờ chìm trong nền đêm quánh ấy là ngọn huyết lạp đỏ chói cháy gần cạn mình, ròng ròng nước mắt đỏ... Nghe nói Nguyễn Đình Thi đã rất thích chiếc bìa Hoàng Hữu vẽ, nhưng rồi không thấy nhà xuất bản đó dùng... Qua khung cửa sổ, Hoàng Hữu bỗng vẫy tay thân tình: - Em ra đây một lát đi... Chậu men lưng nước máy. Khăn mặt trắng. Xà phòng Ngọc Lan đã được bày lên bệ cửa sổ từ lúc nào. Trước khi tôi rửa mặt, Hoàng Hữu san nước bớt ra chiếc bi đông nhỏ. Anh nghiêng cốc nước qua những ngón tay mảnh mướt trắng xanh của mình xuống khóm hoa hồng trồng chiếc xô nhựa đang vươn lên cao sắp tới gờ bệ cửa sổ, đã đôi nụ. Ơi vầng trăng theo con nước đầy vơi Trăng say đắm dào trên cỏ ướt. Tôi đã từng ngắm các thầy tu mỗi buổi sáng, buổi chiều họ cũng tưới hoa bằng thứ nước mà họ sẽ dùng rửa mặt. Và, gương mặt họ cũng thanh thản, tự tin như là gương mặt Hoàng Hữu lúc này... Trở vào phòng loay hoay một lúc chẳng hiểu Hoàng Hữu lôi được ở đâu ra mấy quả chuối tiêu trứng cuốc, nhúm lạc rang vẫn đủ độ giòn bày lên cái khay sơn mài sậm màu rượu vang. Anh bây giờ mới mở lá thư tay ra đọc. Đọc xong anh bặm môi hỏi, như để củng cố thêm một quyết tâm nào đó. - Em có mang theo bản thảo ở đây không? Tôi dạ vội gật vội rồi gần như là dâng lên cho Hoàng Hữu tập bản thảo nặng trĩu đánh máy trên giấy mặt nhám mặt nhẵn. Anh nắm hai cánh tay tôi lắc lắc mà rưng rưng. Nhưng hai cánh tay tôi không nhúc nhích mà chỉ có tay anh chuyển động. - Em trẻ thật đấy. Trẻ thật là trẻ... thích thật. Chợt nhớ năm ấy, nhà văn Nguyễn Tuân lên thăm Phú Thọ, trong bữa tiệc UBND tỉnh tiếp danh sỹ, tôi và nhà văn Văn Chinh lúc bấy giờ cũng là trẻ nên được ông cho ngồi cạnh. Nguyễn Tuân cầm cái ba-tong nổi tiếng gõ âu yếm vào đầu hai chúng tôi mà rằng: Trăng viên mãn cuối trời em có nhớ Mặt trăng từng khuất nửa ở trong nhau. - Em trẻ thật đấy. Trẻ thật là trẻ... thích thật. Chợt nhớ năm ấy, nhà văn Nguyễn Tuân lên thăm Phú Thọ, trong bữa tiệc UBND tỉnh tiếp danh sỹ, tôi và nhà văn Văn Chinh lúc bấy giờ cũng là trẻ nên được ông cho ngồi cạnh. Nguyễn Tuân cầm cái ba-tong nổi tiếng gõ âu yếm vào đầu hai chúng tôi mà rằng: - Ôi là là cái... bọn trẻ này. Ta thấy ghét tuổi trẻ làm sao... Ta ghét thật đấy. Bây giờ tôi không còn trẻ nên mới thấm cái cách thèm trở lại và chiêm ngưỡng tuổi trẻ của một người ốm như Hoàng Hữu và một người già như Nguyễn Tuân. Người họa sĩ nắm tay che miệng ghìm cơn ho húng hắng. - Để kịp có bìa sách em mang về đơn vị sáng mai, thì anh phải vẽ đêm nay mới kịp được. Đúng ra là anh phải đọc xong bản thảo mới vẽ hay được. Thôi để về nhà anh vậy. Đã lâu anh không có lý do để về nhà... - Hoàng Hữu ngập ngừng - Anh em mình cùng nấu cơm... Tôi cầm hai miếng đậu thắc mắc. - Hôm nay không có em thì anh vẫn bỏ cơm viện cơ m