Đọc chữ O cô dặn phải tròn môi Chỉ vậy thôi, chao ôi, sao mà khó! Lỗi tại con chuồn chuồn cánh đỏ Mải rong chơi nên em chẳng thuộc bài Chỉ mỗi chữ O em đọc sai Dường như cô già đi mấy tuổi Đến khi em hiểu điều đơn giản ấy Cô giáo ơi, tóc cô bạc hết rồi! Ngày nhà giáo Việt Nam đến với các thầy cô giáo vùng cao rất dung dị, mộc mạc nhưng không vì thế mà thiếu đi sự ấm áp, chân thành. Những thế hệ thầy cô giáo vùng cao hôm nay và cả những thế hệ trước đó đang góp cả cuộc đời của mình cho một tương lai tươi sáng hơn của vùng cao. Như bóng hình người thương quê tôi Cô giáo miền xuôi lên với bản làng Sông Khuổi Nậm nhẹ reo reo hát Hát cùng bầy em bé vang núi rừng Cô giáo dạy bầy em thơ ngây Yêu núi rừng ruộng nương quê hương Ơ… Cô giáo lành như con nai rừng Công trình vĩ đại của tri thức và lòng nhân ái đó chắc chắn sẽ rộng lớn và tráng lệ hơn khi những người đang xây lên nó được xã hội ghi nhận và quan tâm săn sóc. Đó sẽ là nguồn động lực to lớn để các thầy cô giáo vùng cao, vùng đồng bào dân tộc thiểu số thêm nỗ lực, thêm nhiệt huyết để mỗi bước chân đến trường, mỗi bước chân đến văn minh hiện đại của các em học sinh thêm vững vàng hơn Em đến nơi đây rồi, bao tiếng cười rộn rã Bao nụ cười trong con mắt trẻ thơ. Em nhìn cô như quen như lạ, Cô khẽ cười -ừ sao thương quá Như mẹ hiền rất đỗi thân thương. Ở vùng cao, dù trong còn trong độ tuổi đi học, nhưng trẻ em lại là một lực lượng lao động không thể thiếu trong nhiều gia đình người dân tộc thiểu số. Cuộc sống khó khăn, khiến cho tuổi thơ của nhiều em thuần túy chỉ là những ngày lên nương, lên rẫy mà không có con chữ, không có cặp sách để đến trường. Đây cũng chính là khó khăn mà bất cứ thầy cô giáo nào từng công tác tại vùng cao đều thừa nhận Vượt suối, băng rừng, em đâu sợ gian nan Lớp vắng trò, làm em sợ nhất Hè về xuôi nhớ đàn em miền ngược Nhận thiệp hồng cũng ước được ngày vui Trống tan trường mấy cô giáo lẻ loi Thư gửi mẹ cả tháng rồi chưa trở lại Giáo viên cắm bản ở đây không chỉ có nhiệm vụ dạy học mà còn phải hiểu phong tục tập quán của người dân bản địa để biết hoà nhập với cuộc sống. Không chỉ đơn giản là truyền dạy kiến thức, việc đưa học sinh đến lớp đầy đủ cũng rất khó khăn Quà 20/11 của những cô giáo vùng cao là những trang báo tường, những lời chúc mừng chân thành của học sinh và đôi khi chỉ là nhánh hoa rừng nhưng các cô vẫn thấy ấm lòng và chứa chan tình cảm cô và trò Cái rét ngọt ngào, của vùng cao muôn thuở Cô giáo nàng tiên một mình lặng lẽ Nơi thiên đường, tiên cảnh dạo chơi. Tiếng trống trường giục giã, đổ hồi Mái trường thân yêu rộn vui tiếng cười thơ trẻ Nhiều cô giáo từ miền xuôi lên vùng núi cao dạy chữ đã hy sinh cả tuổi thanh xuân của mình, đối diện với bao khó khăn thiếu thốn nhưng hàng ngày, các cô vẫn bám trường, bám lớp, nắn nót từng con chữ, dạy cho các em học trò vùng cao biết đọc, biết viết, biết làm toán. Em thổi vào hoang vắng tấm chân tình Trẻ nhỏ ê a… sơn cước cựa mình Lũ học trò đội nhọc nhằn đến lớp Đem chữ về mong thắp sáng ước mơ “Các em đến với chúng tôi bằng tấm lòng. Có thể là bứt hoa rừng tặng hoặc có thể là tặng thầy cô bằng những bài hát. Vậy thôi, không có gì cả nhưng chúng tôi cảm thấy rất vui” Từ đồng bằng lên đây làm nhiệm vụ trồng người, thiếu thốn trăm bề, thậm chí nhiều cô giáo đã hy sinh cả tuổi thanh xuân và hàng ngày phải đối diện với bao khó khăn. Sự khó khăn ấy đã bồi đắp bằng tình yêu thương của bà con đồng bào vùng cao và các học trò dành cho mình. Phương kể: “Hôm đó là tiết sinh hoạt cuối tuần, còn hai ngày nữa là đến ngày kỷ niệm hiến chương Nhà giáo Việt Nam 20/11, tôi hỏi học trò mình xem có ai biết ý nghĩa của ngày này là gì không? Cả lớp ngơ ngác nhìn nhau im lặng, Lò Văn Tưởng cậu lớp trưởng trả lời sau vài phút suy nghĩ. Thưa cô! Đó là ngày Nhà giáo Việt Nam - Cơ n số t rừ ng nhuộ m tím môi em Thờ i con gái cứ trôi dầ n theo năm tháng Từ miề n xuôi thươ Thờ i con gái cứ trôi dầ n theo năm tháng Từ miề n xuôi thươ ng đàn em nhỏ Em lên đây vớ i vùng núi cao Cái măng rừ ng câu hát năm nao! Giờ quen thuộ c trong bữ a cơ Em lên đây vớ i vùng núi cao Cái măng rừ ng câu hát năm nao! Giờ quen thuộ c trong bữ a cơ m bả n nhỏ Chiề u chậ m buông Trâu về gõ mõ Giúp cô trò làm điể m tính thờ i gian Chiề u chậ m buông Trâu về gõ mõ Giúp cô trò làm điể m tính thờ i gian Tôi chạnh lòng thoáng buồn, nếu là ở môi trường thành phố, hỏi trẻ học mầm non có lẽ chúng sẽ trả lời vanh vách, học trò của tôi giờ đã là cuối cấp tiểu học mà chẳng hiểu ngày 20/11 là ngày gì, cả thầy và trò chúng tôi nhìn nhau cười như mếu. Sau một hồi cắt nghĩa, đám học trò dân tộc Xinh Mun cũng hiểu được đó là ngày tết của các thầy cô, là ngày học trò bày tỏ lòng biết ơn với thầy cô giáo. Sáng hôm sau, khi tôi vừa mở cửa bước ra, trời lạnh, mặc mấy lần áo, đi tất, đeo găng tay mà vẫn run cầm cập, còn lũ học trò của tôi chỉ mặc manh áo mỏng, đôi chân trần nhỏ xíu, vượt hai ba quả đồi, con suối trong cái rét cắt da cắt thịt để đến chúc mừng cô giáo nhân ngày 20/11. Tôi cũng chẳng biết chúng đã tụ tập từ khi nào. Trên tay mỗi đứa cầm một thứ. Đứa xách nải chuối xanh, đứa cầm bọc gạo, đứa ôm cả bó hoa dại, nào là hoa mua, hoa cải, hoa trạng nguyên, hoa cúc dại... đứa thì giắt cả trứng gà vào cạp quần, chúng ùa đến ngượng ngịu cho cô đấy tôi đã òa khóc trong niềm xúc động. Đưa cả bọn trẻ vào phòng ở là 2 gian nhà gỗ lợp prô xi măng, có trò chẳng biết nói gì, cứ để luôn ra bàn. Cô giáo nắm bàn tay em, nghiêng từng nét bút, nết người Ríu rít bầy chim non bên người mẹ hiền tươi Cô nấu cho em ăn, lo cho em từng manh áo ấm Cô cho em cái chữ làm người. Hoa đặt lên bàn, cắm trong xô, giắt trên bậu cửa sổ toàn là hoa dại. Rồi anh Lò Inh trưởng bản cũng mang lên cho tôi một mớ cá anh quăng chài được ngoài sông Mã. Tôi, trưởng bản và 13 học trò mượn nồi niêu nấu cơm, chuối xanh cho vào kho cá, trứng rán, rau luộc tưng bừng liên hoan. Ban đầu bọn trẻ ngại ngùng sau chúng tranh nhau ăn ngon lành. Khuôn mặt Phương ánh lên niềm xúc động, cô kể tiếp: Núi thì cao mà bàn chân học trò thì nhỏ bé quá, các em đói quá, nghèo quá! Mặt em nào c