Trần Khánh (1931-1981) là một giọng ca nổi bật của nền thanh nhạc cách mạng, người chiến sĩ có nhiều đóng góp cho sự nghiệp đấu tranh giải phóng đất nước. Vào thập niên 60-70 đến đầu thập niên 80 của thế kỷ 20, công chúng yêu âm nhạc không ai không biết và ngưỡng mộ một giọng hát vàng. Ông là một trong những tên tuổi sáng giá nhất trong làng thanh nhạc lúc bấy giờ. Đó là Trần Khánh, ca sỹ cả đời làm việc ở Đài Tiếng nói Việt Nam. Cùng thời với ông có những nam ca sỹ nổi tiếng như Quốc Hương, Quý Dương, Trần Hiếu, Mai Khanh, Trung Kiên. Mỗi người một phong cách, sắc thái riêng. Nhưng Trần Khánh được coi là một giọng ca đặc sắc, độc đáo, mãi đến bây giờ vẫn chưa có ca sỹ nào thuộc lớp đàn em có thể so sánh, nhất là khi họ hát lại những bài trước đây ông đã hát. Tuy nhiên, phải nói rằng, sự nghiệp ca hát phục vụ cách mạng của Trần Khánh đã bắt đầu từ cách mạng Tháng Tám năm 1945. Tên tên tuổi ông đã gắn liền với nhiều ca khúc, hợp xướng, trường ca, đặc biệt là với những nhạc phẩm của nhạc sĩ Hoàng Vân. Những ca khúc như: Người chiến sĩ ấy, Tôi là người thợ lò, Tin chiến thắng (của Hoàng Vân), Tình ca đất nước, Hà Nội niềm tin và hy vọng (của Phan Nhân), Ta tự hào đi lên ôi Việt Nam (của Chu Minh), Tiếng đàn xe nước (của Vân Đông), Ba Đình nắng (của Bùi Công Kỳ), Thành phố hoa phượng đỏ (nhạc Lương Vĩnh – thơ Hải Như), Tự nguyện (của Trương Quốc Khánh), Bình Trị Thiên khói lửa (của Nguyễn Văn Thương), Tình ca (của Hoàng Việt), hợp xướng Hồi tưởng (Trích đoạn hợp xướng Ca ngợi tổ quốc của Hoàng Vân)… là những tác phẩm được phát sóng rộng rãi trên sóng phát thanh của Đài tiếng nói Việt Nam và được công chúng yêu thích. Đó còn là những bài sống mãi với thời gian như: “Mời anh đến thăm quê tôi” (Nguyễn Đức Toàn), Tiếng hát gửi dòng sông quê hương … Đặc biệt là 3 bài: Bài ca người thợ mỏ (Hoàng Vân), Hà Nội – niềm tin và hy vọng (Phan Nhân) và Ta tự hào đi lên ôi Việt Nam (nhạc Chu Minh, thơ Hoàng Trung Thông) thì ngay cả những ca sỹ lớp con, em sau này cũng phải thừa nhận không thể vượt qua được cái bóng của Trần Khánh trước đây. Nói đến Trần Khánh là người ta nói đến một ca sỹ có giọng nam cao sáng, vang, ấm áp, truyền cảm với âm khu rất rộng (tới 2 quãng 8), có khả năng thể hiện nhiều sắc thái phong phú: tâm tình, thủ thỉ, kịch tính, trữ tình, anh hùng ca… Ca khúc mà trao vào tay ông thì sẽ được nâng lên rất nhiều do ông chuẩn bị tập tành công phu trước khi thu thanh hoặc biểu diễn. Trần Khánh nổi tiếng từ sau hòa bình lập lại (1954). Nhưng riêng với Hải Phòng, ông đã được biết đến từ rất sớm – năm mới 14 tuổi. Trần Khánh, tên đầy đủ là Trần Hữu Khánh, sinh năm 1931 ở Nam Định trong một gia đình trung lưu, nhưng theo cha mẹ đến lập nghiệp ở Hải Phòng và sống những năm tháng tuổi thơ ở đây. Cậu bé Trần Khánh hát hay từ nhỏ. Chị và anh ruột của cậu khi đó cũng hát rất hay. Lúc mới 13 tuổi, khi đang đi học Trần Khánh đã là liên lạc trong tổ công tác cách mạng của nhạc sĩ Văn Cao. Chính sự gặp gỡ đầy nhân duyên giữa cậu bé Trần Khánh khi đó với Văn Cao đã khơi dậy tài năng âm nhạc tiềm ẩn trong cậu bé đất Cảng. Cũng chính trong những tháng ngày làm liên lạc viên của đội Văn Cao, Khánh đã được người nhạc sĩ tài ba dạy bảo cho những bài học âm nhạc cơ bản đầu tiên và tổ chức cho tham gia những buổi biểu diễn trong phong trào truyền bá quốc ngữ, phong trào Hướng đạo sinh hay quyên tiền giúp đồng bào bị đói. Từ đó, ở nơi chàng liên lạc viên trẻ tuổi đã hình thành hai tư cách: nghệ sĩ và chiến sĩ. Những ngày tháng 5/1945, nạn đói xảy ra ở khắp nơi. Đảng ta phát động phong trào cứu đói được đông đảo các tầng lớp nhân dân hưởng ứng. Trong một lần chuẩn bị cho đợt tuyên truyền cứu đói, người anh ruột của Trần Khánh là Trần Liễn chuẩn bị hát 3 bài, trong đó có bài “Bạch Đằng giang” của nhạc sỹ Văn Cao. Nghe anh hát bài này, Trần Khánh rất thích, đã hát theo. Cậu hát quá hay khiến Văn Cao đề nghị anh Liễn nhường lại cho em hát để chỉ hát 2 bài. Và Văn Cao đã đích thân đệm đàn vi-ô-lông cho Khánh hát. Đây là lần đầu tiên, cậu hát trước số đông người nghe. Lần đó ai cũng trầm trồ về cậu bé mới 14 tuổi đã hát rất hay. Và cậu bắt đầu nổi tiếng ở Hải Phòng từ đó. Làm liên lạc cho tổ chức cách mạng ở Hải Phòng, Trần Khánh đảm nhiệm việc mang tài liệu, truyền đơn, vượt qua mạng lưới mật vụ dày đặc. Ngày nay, những sử liệu ở Hải Phòng còn ghi lại được những chiến công huyền thoại của đội danh dự tiễu trừ Việt gian khi ấy, có đóng góp của Trần Khánh. Năm 1945, ở Hải Phòng có tên Việt gian bán nước tay sai của Nhật khét tiếng độc ác bị nhân dân vô cùng căm phẫn tên là Đỗ Đức Phin. Ta quyết định trừ khử tên này. Công việc được giao cho nhạc sĩ Văn Cao. Cậu bé Khánh đã trợ thủ đắc lực cho người nhạc sỹ tài danh đồng thời là chiến sỹ Việt Minh lúc ấy thực hiện việc bắn chết tên Phin. Đó là một ngày cuối tháng 6 năm 1945. Khánh được giao nhiệm vụ quan sát nơi ở, tìm hiểu kỹ quy luật đi lại, hoạt động của tên này để Văn Cao hạ thủ. Khánh thực thi tận tụy. Cậu báo cho Văn Cao biết chính xác tên Phin đang có mặt tại một sòng bạc đường Đông Kinh (nay là phố Phan Bội Châu). Nhận được ám hiệu, Văn Cao tiến đến ngôi nhà mà trên gác đang có sòng bạc. Văn Cao nói Khánh ra về vì không muốn cậu bé chứng kiến cảnh bắn giết. Nhưng Khánh rất lo lắng cho Văn Cao nên cứ nấn ná ở lại quan sát từ dưới đường. Đến khi Văn Cao nổ súng bắn chết tên Phin một cách rất mau lẹ, bí mật, bất ngờ, cậu mới yên tâm là mình đã hoàn thành nhiệm vụ. Sau đó, Trần Khánh rời Hải Phòng tới tòng quân tại chiến khu Đông Triều, Quảng Ninh. Tháng 8 năm 1945, ông trở về Hải Phòng hoạt động trong đội danh dự và tham gia cướp chính quyền. Tháng 12 năm 1945, người chiến sỹ nhỏ tuổi Trần Khánh lại tình nguyện lên đường chiến đấu trong đoàn quân Nam tiến. Lúc ấy, Khánh là người bé nhất đơn vị (14 tuổi). Tướng Nguyễn Bình rất quý cậu, không để cậu làm bất cứ việc gì ngoài ca hát để động viên các chiến sỹ. Cậu được mệnh danh là con chim sơn ca của đơn vị. Trần Khánh đã cùng tiểu đoàn 51 đi chiến đấu tại Đông Nam Bộ và vùng cực Nam Trung Bộ. Cùng theo chân Trần Khánh là
