Nguyễn Văn Tý

Ông sinh ngày 5 tháng 3 năm 1924 tại Vinh, Nghệ An; quê ở Vĩnh Phúc. Nguyên công tác tại Viện Nghiên cứu Âm nhạc cơ sở II tại Thành phố Hồ Chí Minh. Đã về hưu, ở quận I, Thành phố Hồ Chí Minh. Ông là một trong những nhạc sĩ nổi tiếng từ thời kỳ Kháng chiến chống thực dân Pháp.

Từ năm 1944, ông đã đi hát trong phòng trà ở Vinh. Từ năm 1945, sáng lập và xây dựng Đoàn Kịch thơ, Kịch nói của Thanh niên Cứu quốc Nghệ An. Nhạc sĩ Nguyễn Văn Tý hoạt động âm nhạc bắt đầu cũng ở Liên khu IV. Năm 1948, ông ở Đoàn Văn hóa tiền tuyến thuộc Quân huấn cục. Sau đó, từ đầu năm 1950, ông nhận nhiệm vụ đi xây dựng Đoàn Văn công của Sư đoàn 304 và làm Trưởng đoàn. Năm 1951, ông giải ngũ và chuyển về công tác ở Chi hội Văn nghệ Liên khu IV. Thời kỳ này, ông đã viết bài tình ca Dư âm nổi tiếng. Công chúng ở vùng đất này còn nhớ những bài hát đầu tay của ông như: Đàn bà bầy tui, Ai xây chiến lũy,và sau đó là Vượt trùng dương, Pha màu luống cày. Đầu năm 1961, ông được biệt phái về Hưng Yên. Thời gian này, ông đã viết một số ca khúc như Chim hót trên đồng đay, Tiễn anh lên đường, Bài ca năm tấn…

Năm 1967, ông về Hội Nhạc sĩ Việt Nam. Và từ năm 1975, ông chuyển về Viện Nghiên cứu Âm nhạc, Bộ Văn hóa, cơ sở II tại Thành phố Hồ Chí Minh.

Nguyễn Văn Tý là một nhạc sĩ có bề dày đáng trân trọng trong sáng tác ca khúc. Nhiều tác phẩm của ông đã để lại dấu ấn một thời.

Các tác phẩm chính: Pha màu luống cày (1950), Mùa hoa nở (1950), Dư âm (1950), Vượt trùng dương (1952), Việt Trung Xô, Mẹ yêu con (1956), Tiễn anh lên đường (1964), Bài ca năm tấn (1967), Em đi làm tín dụng (1971), Tấm áo chiến sĩ mẹ vá năm xưa (1973), Một khúc tâm tình của người Hà Tĩnh (1974), Người đi xây hồ Kẻ Gỗ (1976), Cô nuôi dạy trẻ (1980), Dáng đứng Bến Tre (1980). Ông cũng có nhiều ca khúc thiếu nhi, đáng chú ý là: Tôi là gà trống, Gà mái mơ. Ngoài ra, ông còn viết phần âm nhạc cho phim hoạt hình, nhạc cho múa rối và viết nhạc cho một số vở Chèo như Đảo nổi, Sông Hồng (1967), Nguyễn Viết Xuân(1968).

Đã xuất bản: Tuyển chọn ca khúc Nguyễn Văn Tý (1995); Album Vượt trùng dương (1995), Video Những dư âm còn lại(VAFACO, 1993); Băng chân dung và tác phẩm của Đài Truyền hình Việt Nam, Băng chân dung và tác phẩm của Đài Truyền hình Thành phố Hồ Chí Minh.

Các giải thưởng nghệ thuật: Giải Nhì tổng kết 9 năm Văn nghệ toàn quốc, bài Vượt trùng dương (1952), Giải Nhất Cuộc vận động sáng tác về đề tài phụ nữ, bài Tiễn anh lên đường (1964), Giải Nhất sáng tác về đề tài nông nghiệp, Bài ca năm tấn(1967), Giải Nhất sáng tác cho ngành ngân hàng, bài Em đi làm tín dụng (1971).

Ông đã được nhận Huân chương Kháng chiến chống Pháp hạng Ba, Huân chương Kháng chiến chống Mỹ hạng Nhất, Huân chương Lao động hạng Nhì (1984) và vinh dự được nhận Giải thưởng Hồ Chí Minh về Văn học - Nghệ thuật do Nhà nước trao tặng năm 2001. 

Các ca khúc do Nguyễn Văn Tý sáng tác (69)

Các thể loại khác do Nguyễn Văn Tý sáng tác (1)

Các thể loại khác do Nguyễn Văn Tý sáng tác (3)

Tư liệu liên quan (22)

Bình luận (22)

  1. PLN

    Ở quê em cũng thường gọi là bài "Dân Liên Xô" một số ngươi khi nghêu ngao còn xuyên tạc "Dân Liên Xô, cha bố con bà cô" các bác ạ. Hì hì.

  2. danmoi

    Ở quê tôi cũng gọi bài hát này là "Dân Liên Xô" chứ cũng không biết tên chính thức bài hát này là "Mùa hoa nở" đâu bác Ngọc Thạch ạ. Mỗi khi các anh chị thanh niên chuẩn bị họp hành gì đó thì thấy có người hỏi "hát bài gì nào?" và có giọng xướng lên "Dân Liên Xô", thế là hát ào ào.

    Thời học cấp 1 thì tôi chỉ thuộc vài giai điệu theo lối xướng âm như thế chứ không biết nhiều như bác Ngọc Thạch đâu. Quanh đi quẩn lại là nhảy sạp (sòn sòn sòn đô sòn…), xòe hoa (là là mí mí rê___rê rê mí rê sì…) và giai điệu bài "Dân Liên Xô" như thế này. Solfège thì tôi cũng không có khái niệm, nhưng nghe mấy anh chị thanh niên hát "sòn đô" cứ thấy lặp đi lặp lại mãi rồi cũng quen mà thuộc (có người chép vào sổ tay cả bài hát theo lối xướng âm). Đến lớp 6 mới được học Solfège thì mọi thứ trở nên dễ hơn nhiều.

    Nhìn chung ca từ trong các bài hát do nhạc sĩ Nguyễn Văn Tý sáng tác rất gần với lời nói trong đời sống thật, không sáo cho nên dễ phổ biến, dễ thuộc. Ví dụ:

    "Ấy phải làm gì với tiền tuyến hôm nay

    Ấy phải làm gì nắm phần thắng trong tay" (Bài ca 5 tấn)

    là câu hỏi thường ngày đối với tuổi trẻ thời chiến, không phải lý sự gì nhiều.

    Cảm ơn bác Ngọc Thạch đã chia sẻ kỷ niệm tuổi thơ xa xưa rất thú vị.

  3. Ngọc Thạch

    Cảm ơn bác Danmoi về bản nhạc Mùa hoa nở. Trong thời kỳ kháng chiến chống thực dân Pháp nhạc sĩ Nguyễn Văn Tý công tác ở vùng tự do Liên khu 4 nên những bài hát của ông sáng tác trong giai đoạn này rất phổ biến ở LK4. Hồi tôi còn bé mới khoảng 6-7 tuổi tôi đã nghe bố mẹ tôi hát và tôi cũng thuộc lõm bõm một số bài của ông như Dư âm, Vượt trùng dương (Đây con thuyền vượt muôn trùng dương này...), Pha màu luống cày (Hướng về luống cày giờ đây công nhân phốt-phát vừa làm vừa hát vui, quặng ơi ta nghiền mày ra ta làm phốt-phát đem pha luống cày), Dôi-a Việt Nam (Người VN có nghe tin Dôi-a, Dôi-a du kích quân của Liên Xô không may sa vào tay thù, mình trần đầy tuyết rơi, báng súng đánh, chị quyết không khai Dôi-a, Dôi-a...chị Bùi Thị Cúc ta...) và bài Mùa hoa nở này. Bài này tôi thuộc và cứ nghĩ ai đó sáng tác trong tháng Hữu nghị Viêt-Trung-Xô (tháng 1/1954) nhưng nhờ bản nhạc của bác mới biết tên bài và tác giả chứ hồi còn bé nghe mọi người gọi là bài " Dân Liên Xô ". Trong tháng Hữu nghi VTX ấy ông còn có một bài nữa là Việt-Trung-Xô mà lời ca như sau: Thắm thiết tình Việt-Trung-Xô, đế quốc càng ngày mỗi lo, đó là tình người lao động, mối tình tràn ngập núi sông cố công xây đắp tình Việt-Trung-Xô. Bài Pha màu luống cày, tôi hát được mấy câu đầu nhưng vì chưa đi học, không hiểu phốt-phát và quặng là gì, tôi nghe ra là Quảng và cứ tưởng Quảng là một thằng phản động bị nghiền ra để bón ruộng!. Nghĩ lại thời thơ ấu thấy buồn cười. Bài này có trên trang ta do Thu Phương thu thanh về sau này. Bây giờ nghĩ lại, chính những bài hát của Nguyễn Văn Tý là những bài đầu tiên đi vào tâm trí của tôi từ thuở ấu thơ ở vùng tự do LK4 ấy. Nhớ và biết ơn Nhạc sĩ!

  4. danmoi


    Thương tiếc nhạc sĩ Nguyễn Văn Tý.

    Ở tuổi thiếu niên vào học lớp 1, trước ngày khai giảng cô giáo đã dạy nhóm múa theo điệu nhạc mà tôi vẫn nhớ cô hát:

    Đố đố đố___son lá son mì rề son

    Đố đố đố___son lá son mì rề

    La la la___son la đố mì…

    Hết đoạn hát theo lối xướng âm nốt nhạc thì cô giáo của tôi hát thành lời mà đến nay tôi chỉ còn nhớ được câu đầu tiên "Dân Liên Xô___vui hát trên đồng hoa" và từ ngày xa xưa ấy tôi cứ tưởng đó là 1 bài hát Liên Xô. Mấy chục năm sau mua được tập nhạc tập hợp một số bài hát của nhạc sĩ Nguyễn Văn Tý tôi mới ngẩn người ra khi xướng âm những câu nhạc trong bài MÙA HOA NỞ và gặp đúng câu hát đầu tiên nói trên!

    Hôm nay, 29 tháng 12, 2019 ngày tiễn đưa nhạc sĩ Nguyễn văn Tý về nơi an nghỉ cuối cùng. Thương tiếc mãi người nhạc sĩ tài hoa, xin kính cẩn nghiêng mình tiễn Ông.

    Giai điệu và ca từ một thời lịch sử lùi vào dĩ vãng.


  5. Ngọc Thạch

    Cảm ơn bác Lão Nông. Hóa ra tôi viết đúng nhưng vì không tìm lại được tài liệu gốc mà tôi chép lên trong khi 3 tờ báo mạng đều nói cụ sinh 1925 nên tôi đã chữa "lợn lành thành lợn què". Nay tôi sửa lại như cũ rồi. Mong các thành viên thông cảm. Xin cảm ơn.