Thúy Ngần

 

Nghệ sĩ chèo Thúy Ngần

Với giọng hát ấm áp, dầy dặn, khuôn mặt trái xoan tươi tắn toát lên vẻ đoan trang hiền dịu, đặc biệt là niềm đam mê nghệ thuật chèo đến cháy bỏng, Thuý Ngần thực sự chinh phục được khán giả…

Nếu ai yêu nghệ thuật sân khấu chèo hẳn đã hơn một lần được xem trích đoạn “Súy Vân giả dại”, trong vở chèo cổ “Kim Nhan”. Và nếu có dịp tìm hiểu kỹ hơn về nghệ thuật sân khấu chèo nói chung và vai diễn Suý Vân nói riêng, chúng ta không thể không nhắc tới nghệ sĩ nhân dân (NSND) Dịu Hương, nghệ sĩ ưu tú (NSƯT) Diễm Lộc, những người đã thành công xuất sắc với vai diễn này. Và người nghệ sĩ thuộc thế hệ thứ 3 thành công với vai diễn Suý Vân mà công chúng yêu nghệ thuật chèo không thể không nhắc tới là NSƯT Thúy Ngần.

Thúy Ngần sinh năm 1964 tại thôn Yên Thượng, xã Khánh Thịnh, huyện Yên Mô, Ninh Bình. Quê hương Khánh Thịnh của chị là một vùng đất giàu truyền thống văn hoá, đặc biệt yêu và say mê nghệ thuật chèo. Những năm chị còn nhỏ đã được xem bố - nghệ nhân Vũ Quang Trình – cùng các bác, các cô các chú hát chèo, diễn chèo. Chèo đã ngấm, đã thấm vào tâm hồn của Thuý Ngần ngay từ ngày trẻ thơ.

Năm 1979, khi Thúy Ngần vừa tròn tuổi 16, Nhà hát chèo Việt Nam về quê chị tuyển sinh. Với giọng hát ấm áp, dầy dặn, khuôn mặt trái xoan tươi tắn toát lên vẻ đoan trang hiền dịu, đặc biệt là niềm đam mê nghệ thuật chèo đến cháy bỏng, Thuý Ngần thực sự chinh phục được các thầy là những nghệ sĩ danh tiếng của Nhà hát chèo Việt Nam.

Thật may mắn cho Thuý Ngần cũng như các bạn đồng trang lứa là ngày đấy các chị được sự truyền dậy trực tiếp của các nghệ nhân, nghệ sĩ chèo vốn là những bậc thầy trong nghệ thuật hát, diễn như: Bùi Trọng Đang, Minh Lý, Dịu Hương, Diễm Lộc, Trần Bảng, Thanh Tuyết v..v… cho đến tận bây giờ Thuý Ngần vẫn không sao quên được những ngày được học các thầy cô vốn là những nghệ sĩ lừng danh, nhưng giản dị mà yêu quý học trò, hết lòng vì nghề, không màng danh lợi, có lẽ vì những ấn tượng này mà năm 2004, khi mà tài năng đang độ chín Thuý Ngần quyết định trở thành giảng viên bộ môn chèo, khoa kịch hát dân tộc, thuộc Trường đại học sân khấu và điện ảnh Hà Nội.

Trở lại với những năm tháng là học sinh của nghệ sĩ Thúy Ngần. Vai diễn đầu tiên trong cuộc đời làm nghệ sĩ của chị lại chính là một vai cũng rất mẫu mực sau đó rất thành công ở nhiều vai nữ chín khác như: Tấm trong vở “Tấm Cám”, Cô gái trong rừng vở “Hoàng tử có đôi tai bò”, Lụa trong vở “Từ Thức”, cô Bến trong vở “Vua Chổm”, Quỳnh trong vở “Nỗi đau tình mẹ”, nàng Cóc trong vở “Trê cóc tranh con”, Hoàng hậu trong vở “Gươm báu truyền ngôi” v.v… Nhưng ấn tượng nhất của Thúy Ngần chính là vai Súy Vân. Có lẽ xuất thân từ nông thôn nên ngay từ nhỏ, những công việc của nhà nông Thuý Ngần đã thành thục, vì vậy chị không mấy khó khăn để thể hiện hình ảnh một Súy Vân rất thôn nữ VN. Các động tác múa được cách điệu hóa từ công việc nhà nông như: Chăn tằm, dệt cửi, hái dâu, quay tơ, vớt bèo v.v… được Thúy Ngần thể hiện khá nhuần nhuyễn, bên cạnh đó giọng hát mộc mạc chân phương, ấm áp của chị với vai Súy Vân cũng như được chắp thêm đôi cánh. Từ sử rầu đau đớn đến “Con gà rừng” điên loạn, từ “lới lơ” tươi vui rí rỏm đến “Quá giang” ai oán thiết tha… tất cả đã được Thuý Ngần hát diễn, hòa quyện đan xen vào nhau, tạo ấn tượng mạnh cho khán giả, khiến ai đã một lần thưởng thức đều khó có thể phai mờ trong tâm trí.

Nhờ những đóng góp không mệt mỏi cho nghệ thuật, sự chăm chút đến cần mẫn cho những vai diễn được phân công mà Thúy Ngần đã đạt được những thành công không nhỏ: như huy chương vàng Hội diễn sân khấu toàn quốc các năm 1990, 1995, huy chương vàng cho giọng hát chèo hay toàn quốc tại Hải Dương năm 1995, giải diễn viên xuất sắc của Tạp chí sân khấu, Hội nghệ sĩ sân khấu VN năm 1996. Và một vinh dự lớn đến với Thuý Ngần, năm 2001, chị được Nhà nước phong tặng danh hiệu cao quý: Nghệ sĩ ưu tú.

Không bằng lòng với những gì đã đạt được Thuý Ngần luôn khiêm tốn học hỏi, từng cách lấy hơi, nhả chữ, buông câu, đến cách luyến láy trong nghệ thuật hát. Ước mơ trở thành cô giáo truyền nghề hát chèo, nghiệp chèo của chị đã trở thành hiện thực. Từ tháng 4 năm 2004, chị chính thức trở thành giảng viên bộ môn chèo của Trường Đại học sân khấu và điện ảnh. Hiện chị vừa giảng dậy, vừa theo học lớp đại học Đạo diễn sân khấu của Trường./.

Nguồn VOV.

Các ca khúc do Thúy Ngần trình bày (3)

Tư liệu liên quan (1)

Bình luận (1)

  1. thu vang

    Cách đây chưa lâu Thu vàng đã được xem NSUT Thúy Ngần diễn một trích đoạn "Phù Thủy - Súy Vân" (trong vở Chèo cải biên "Súy Vân giả dại") tại sân khấu 50 Đào Duy Từ, một buổi diễn trong không gian sân khấu ấm cúng, các khán giả ngồi gần sát sân khấu xem các nghệ sỹ diễn, hát mộc không có tăng âm. NSUT Thúy Ngần vẫn giữ được giọng hát và lối diễn tự nhiên, nhập tâm với một trong những nhân vật nổi tiếng của sân khấu Chèo - nàng Súy Vân. Các cụ xưa đã có nhận định về các tích chèo cổ rằng: "Văn Lưu Bình và múa Vân dại" để nói tới tính đặc sắc về lời văn trong vở "Lưu Bình Dương Lễ" và những màn múa tuyệt đẹp của nàng "Súy Vân". Cố NSND Dịu Hương, NSND Diễm Lộc, biên đạo múa Hồ Ngọc Cẩn, biên đạo múa Trần Minh, NSUT Thúy Ngần và bao thế hệ nghệ sỹ Chèo tiếp sau đã nối tiếp để chuốt nên những màn múa thật đẹp cho nàng "Súy Vân". Thu vàng đã nán lại sau giờ diễn để được hỏi cô về bộ phim "Đào Sen" - bộ phim hiếm hoi nói về cuộc đời các nghệ sỹ Chèo, gánh Chèo thời xưa và cô đã chia sẻ rất chân tình, cởi mở. Vào dịp tháng 5 tới này Nhà hát Chèo Việt Nam sẽ phục dựng lại vở Chèo "Súy Vân giả dại" đưa lên trình diễn tại sân khấu Nhà hát lớn Hà Nội, NSUT Thúy Ngần tuy không còn làm việc tại Nhà hát từ năm 2004 nhưng cô vẫn đảm nhiệm cô giáo hướng dẫn vai diễn "Súy Vân" cho nghệ sỹ trẻ Trần Hiền. Thu vàng hy vọng sẽ gặp lại cô và e kíp nghệ sỹ tham gia vở diễn khi vở này được công diễn trở lại.