Xa khơi

Bản nhạc

Nhạc sĩ Nguyễn Tài Tuệ (sinh năm 1936 tại Thanh Chương, Nghệ An) chủ yếu soạn nhạc không lời và nhạc giao hưởng. Ông viết không nhiều ca khúc, và cũng có ít ca khúc được nhiều người biết như "Xa khơi", "Tiếng hát giữa rừng Pắc Bó", "Mùa xuân gọi bạn" (Lời ca gửi Noọng). "Xa khơi" có thể coi là một sáng tác để đời của ông.

]Nhạc sĩ Nguyễn Tài Tuệ

                                                                          Nhạc sĩ Nguyễn Tài Tuệ

"Xa khơi" viết vào giai đoạn sau khi kết thúc Kháng chiến chống Pháp, đất nước bị chia làm hai miền. Ca khúc được bắt đầu được hình thành từ năm 1956-1957, lúc nhạc sĩ đi thực tế tại miền Trung:

Những năm 1956 - 1957, Nguyễn Tài Tuệ đã đi thực tế ở khu vực cầu Hiền Lương, Cửa Tùng và đảo Cồn Cỏ... Nhà thơ Lưu Trọng Lư dẫn đầu đoàn văn nghệ sĩ, họ sống ở bên này sông Bến Hải hàng tháng trời.

Lúc đó, khó khăn chồng chất khó khăn, đất nước bị chia cắt gây đôi miền. Cảnh chiều chiều vợ ra bến ngóng chồng, ông ra sông ngóng cháu từ phía bên kia. Những đôi trai gái chưa kịp cưới nhau đã phải chia lìa để cứ chiều chiều đứng bên này khoát nón sang bên kia gọi nhau mà không thể gần nhau được.

Nguyễn Tài Tuệ tự hỏi mình: “Ngoài biển kia con cá nục đến con cá măng còn đi đi lại lại, bay nhảy thoải mái giữa 2 miền, tại sao con người lại bị ngăn cách? Và, ông lấy khát vọng thống nhất đất nước làm chủ đề bài hát này”.

Đến năm 1962, khi có cuộc thi sáng tác hưởng ứng tiếng trống Đồng khởi miền Nam, nhạc sĩ mới viết ca khúc này. Khi tham dự cuộc thi, ca khúc lại bị đánh giá là thiếu tính tư tưởng, thiếu tính sản xuất, nhạc sĩ cũng bị kiểm điểm, chỉ trích. Nhưng khi phát trên sóng của Đài Tiếng nói Việt Nam với giọng hát Tân Nhân, ca khúc lại được thính giả rất yêu thích. Kết cục, bài hát đoạt giải nhì, không có giải nhất.

Nhưng do lí do trên, đến sau năm 1975 Xa khơi mới được phổ biến rộng rãi.

Ca khúc được viết cho giọng nữ cao, mang chất dân ca Trung Bộ, do đó chỉ được các nữ ca sĩ thể hiện. Đây được coi là ca khúc kinh điển của thanh nhạc, nên nhiều ca sĩ đã thể hiện ca khúc này. Ca khúc còn xuất hiện nhiều lần trong các cuộc thi Sao Mai, Tiếng hát truyền hình các tỉnh và các cuộc thi âm nhạc khác. Những nghệ sĩ nổi tiếng đã từng thể hiện ca khúc này như : Tân Nhân, Thanh Huyền, Hương Loan, Tường Vi, Lê Dung, Thu Hiền, Anh Thơ, Tân Nhàn...

Tân Nhân (1932 - 2008) là nghệ sĩ ưu tú, nổi tiếng vào thập niên 1950-1960. Bà được nhiều người coi là ca sĩ đã thể hiện "Xa khơi" thành công nhất. Bản thu "Xa khơi" dưới sự thể hiện của bà (đệm piano Hoàng My) là bản thu được phổ biến rộng rãi trên sóng phát thanh của Đài tiếng nói Việt Nam.

Nghệ sĩ Tân Nhân
Nghệ sĩ Tân Nhân


XA KHƠI

Sáng tác: Nguyễn Tài Tuệ
Trình bày: Tân Nhân

Nắng toả chiều nay
Chiều toả nắng đôi bờ anh ơi
Gió lộng buồm mây ướm chân trời
Biển lặng sóng thuyền em dong khơi
Khoan giọng hò thương anh cách vời

Kìa biển rộng con nục con măng
Lướt sóng liền đôi bờ tung tăng
Con chuồn còn bay nơi nơi
Con giang chiều gọi bạn đường khơi

Nắng toả chiều nay
Thuyền về mái đọng chiều nay
Nhìn phương Nam con nước vơi đầy
Thương nhớ, nhớ thương anh ơi !

Ơi mênh mông sóng xô ru thuyền ta xa bờ
Âm vang tiếng hò nhịp chèo ta mong chờ
Đường ta ra khơi đưa nhịp chèo nối liền
(Ơ) Đường đi muôn khơi mái chèo chung đôi miền

Ơ...mênh mông lời ca câu hò thương nhớ
Vang về miền Nam quê ta
Biển dập dìu biển tâm tình
Biển nói lên lời sóng cả ta chung lứa đôi

Ơi phong ba lướt xô mái chèo ta nối liền
Phong ba sóng cồn lòng ta luôn vững bền
Kề vai bên nhau nắng biển cùng mưa nguồn
(Ơ) Kề vai bên nhau em kề bên anh thương

Ơ...anh ơi lời ca câu hò thương nhớ
Vang về cùng anh không xa
Biển dập dìu, biển chung tình
Biển nói lên giùm bao ngày thương nhớ, biển ơi !

Nhớ thương cách vời ơi biển chiều nay
Nhớ thương cách vời ơi biển chiều nay....

Bình luận (63)

  1. ngocruso

    Không thể tuyệt vời hơn.

  2. dao8485
    số đt k liên lạc được bác hoai ơi.địa chỉ mail là gì vậy bác?
  3. hoai
    Kính thưa anh Thanh Chương,Lão Nông và các anh chị
    Sách về Mẹ tôi:Tân Nhân và Xa khơi do NXB Lao Động xuất bản đã được
    xuất bản.Tôi rất muốn được gửi tặng các anh,các chị để bày tỏ lòng
    biết ơn tình cảm của các anh,các chị với mẹ của tôi.
    Xin nhắn địa chỉ cho tôi qua email này,hoặc số DT 0915744727,tôi xin
    gửi tới tận tay cho các anh,chị
    Xin chân thành cám ơn
  4. Nguyễn Vinh
    Nguyễn Vinh
    Tôi đã tìm bản thu này của ca sĩ Tân Nhân lâu lắm rồi mà mãi đến hôm nay mới gặp, thật là tuyệt vời. xin cám ơn về sự may mắn này
  5. le khanh hoai
    le khanh hoai
    Kính thưa anh Nguyễn Thanh Chương
    Xin hết sức cám ơn anh và nhà văn Văn Linh.Thời gian trước qua nhà văn Trần Công Tấn,Việt có đi tìm nhà văn VL để tạ ơn tình cảm của nhà văn với Mẹ TN,nhưng chưa gặp được anh Chương ạ.Xin nhờ anh chuyển tới nhà văn VL tình cảm rất nhiều của Việt
    Xin anh địa chỉ để ít ngày nữa gửi tặng anh tập sách về Mẹ TN ạ.kính chúc anh và gia đình mạnh khỏe