Lăm tơi

LĂM-TƠI
(Dân ca Lào)

Trình bày: Tường Vi.

(Phần lời Việt)


Ớ chàng trai đó ơi em chưa hát được lăm-tơi
Húa đôn tàn(*)
Nhưng đêm nay dưới trăng sáng đôi ta biết nhau đây
Lòng em theo tiếng khèn, ca lên bài hát lăm-tơi
Anh ơi tiếng suối reo như cùng hòa theo đôi lời.

-----------------
(*) Húa đôn tàn: Ôi vầng trăng sáng.

Bình luận (9)

  1. Ngô Gia Linh
    Ngô Gia Linh
    Tôi là người biết tiếng Lào và biết cả chữ Lào, trên đây các bạn giải thích "húa đôn tàn" là vầng trăng sáng thì không thỏa đáng. Tôi đã tra từ điển Lào Việt thì câu này phải là "hủa đôn tam", trong đó hủa là cái đầu, đôn là đi cùng hay đi theo, tam là theo. Vậy thì "hủa đôn tam" có nghĩa là "cái đầu đi theo" cái gì đó. Trong bài hát có câu "Lòng em theo tiếng khèn", chắc là như vậy.
  2. ThanhNguyễn
    Mỗi quốc gia trên thế giới đón năm mới theo phong tục và truyền thống riêng. Ðể chào đón năm mới, mỗi nước lại có những lễ hội độc đáo, mang đậm bản sắc văn hóatruyền thống của dân tộc mình. Năm mới của nhân dân các bộ tộc Lào bắt đầu từ ngày 13 đến ngày 15/4 dương lịch. Theo truyền thống cách đây hàng nghìn năm, mỗi khi Tết đến xuân về, người Lào lại tổ chức lễ hội té nước. Trong lễ hội này, người dân Lào và cả khách du lịch nước ngoài, không phân biệt giàu nghèo, tôn giáo đều cùng hưởng niềm vui, niềm hạnh phúc của một ngày hội thực thụ.

    Người Lào sống hiền lành và thiên về điều thiện. Trong ngày Tết, vui nhất là ở các chùa chiền. Người ta cho nước thơm (nước ngâm từ các loài hoa thơm) vào lọ, vào bình, vào xô, chậu... để tắm cho Phật, cho các nhà sư. Cầu mong trong năm mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu, cuộc sống no đủ, đất nước thanh bình, thịnh vượng.

    Tục té nước ngày Tết cổ truyền Bun Pi May của Lào còn có nét đặc trưng là trong những ngày này không kể dù lạ hay quen, dù có hay không có địa vị trong xã hội cũng đều được gia chủ tiếp đón ân cần như nhau và được thể hiện sự quý trọng bằng những "gầu" nước dội lên khắp người khi đến thăm.

    Người được té nước nhiều, áo quần ướt đẫm, càng sung sướng vì tin rằng mình sẽ gặp nhiều may mắn trong năm, đồng thời cũng như sự minh chứng là mình được nhiều người yêu mến. Ngày đầu năm, ngoài tục vẩy nước, té nước còn diễn ra nhiều trò vui, khỏe gắn với sông nước, trong đó nhộn nhịp nhất là các cuộc đua thuyền. Tỉnh nào hầu như cũng mở hội đua thuyền. Mỗi vùng đều có các loại thuyền đua đẹp khác nhau, trang trí rực rỡ và độc đáo. Nhiều nhất là thuyền rồng, có thuyền độc mộc khoét từ một thân cổ thụ quý từ trên rừng già, có thuyền sơn son thếp vàng và khảm xà cừ những hoa văn lạ mắt. Những phường bạn chèo, mặc đồng phục đủ mầu, mái chèo loang loáng... Thuyền lướt sóng trước hết là liên hoan gặp mặt hằng năm tay bắt mặt mừng của đại biểu rừng đại ngàn với dòng chảy lớn của con sông Mẹ để dân làng bày tỏ Ðối với người Lào, vui là chính, ăn uống là phụ. Ở đâu có tiếng trống nổi lên và điệu múa lăm vông làm xốn xang lòng người thi ở đó vui thâu đêm suốt sáng.

    Vui từ trong nhà ra ngoài ngõ, vui làm cho đêm lăm vông như ngắn lại, nhưng dù vui đến mấy người Lào vẫn giữ được bản chất hiền hòa, lối ứng xử mềm mại và luôn coi trọng giá trị nhân bản. Chính vì vậy mà ở tất cả các cuộc vui chơi không hề xảy ra chuyện to tiếng, cãi vã hoặc ẩu đả nhau làm ảnh hưởng sự bình yên vốn có của bản làng.sự tri ân với các vị Thần nước, với tổ tiên đã phù hộ cho được yên ổn làm ăn phong đăng, hòa cốc.( Văn Hóa Lào)
  3. Nguyen Viet Thach
    Nguyen Viet Thach
    Kính gửi BQT. Ba tiếng "Húa đôn tàn" mà tôi đề nghị bổ sung là theo bài hát khi trước tôi vẫn chép lời để tập cho đội văn nghệ (khi ấy mọi người đều hát như thế), cũng là ghi theo nghe trực tiếp từ NS Tường Vy hát ở đây. Ý nghĩa tiếng Việt của nó thì thú thực tôi không biết. Các bạn tham khảo thêm của những người biết tiếng Lào nhé. Theo tôi thì cứ ghi phiên âm như bác Blue là ổn rồi, chắc là bác ấy hiểu đúng ý nghĩa của từ này. Cảm ơn các bạn.
  4. Blue
    Trong tiếng Lào, "Hủa đơn tàn" có nghĩa đa dạng tùy ngữ cảnh đang nói đến. Ở đây có nghĩa là "ôi vầng trăng sáng".
  5. BQT
    BQT Quản trị viên
    Xin bác Nguyễn Viết Thạch cho BQT biết ghi chú tiếng Việt của "húa đôn tàn" luôn được không ạ?