Ca cảnh "Lá đơn tình nguyện"

Lời dẫn giới thiệu-
Các bạn thân mến! Trong buổi phát thanh ca nhạc tối nay, chúng tôi mời các bạn nghe vở ca cảnh "Lá đơn tình nguyện", sáng tác của Doãn Nho, kịch bản của Kim Tiến, Quốc Bảo, do Đoàn Ca múa Tổng cục Chính trị trình bày.

Trong sự nghiệp chống Mĩ cứu nước hiện nay, toàn quân, toàn dân ta đâu đâu cũng biểu thị một khí thế cách mạng, một ý chí sắt đá quyết tâm đánh thắng giặc Mĩ xâm lược. Trong cao trào thi đua này, những con người anh hùng, những sự việc anh hùng xuất hiện ngày một nhiều. Không những tại các trận địa, nơi mà quân dân ta mặt đối mặt với quân thù; hay trên đồng ruộng, trong nhà máy, là những nơi anh chị em công nhân, nông dân ngày đêm tranh thủ sản xuất, phục vụ cho tiền tuyến; mà còn ở trong cuộc sống tưởng như bình thường của từng gia đình. Ca cảnh "Lá đơn tình nguyện" mà các bạn sắp nghe sau đây sẽ giới thiệu với các bạn câu chuyện xảy ra trong một gia đình nông dân ở một địa phương thuộc Quân khu IV, nơi quê hương của phong trào Xô Viết Nghệ - Tĩnh, nơi mà hiện nay quân dân ta đang làm thất bại liên tiếp âm mưu mở rộng cuộc chiến tranh phá hoại của đế quốc Mĩ.

Trong ca cảnh có 3 nhân vật chính sau đây. Cụ Hương - là một lão dân quân giàu lòng yêu nước, căm thù giặc, tính tình thẳng thắn và hồn hậu. Trước đây cụ đã tham gia phong trào Xô Viết Nghệ - Tĩnh những năm 30 - 31. Chị Mai - là con dâu cụ Hương, đội trưởng đội sản xuất kiêm Trung đội trưởng dân quân, một nữ thanh niên nhiệt tình, sôi nổi. Đồng chí Hải - Trung sĩ pháo binh phòng không, vui tính và dũng cảm, là con trai cụ Hương và là chồng chị Mai. Vai cụ Hương do anh Lam Sơn đảm nhiệm. Vai chị Mai do chị Hoài Thu đảm nhiệm. Vai đồng chí Hải do anh Ngọc Tích đảm nhiệm.

Ca cảnh "Lá đơn tình nguyện" bắt đầu.

Lớp 1: Cụ Hương - Bà con xã viên
Cụ Hương đang ngồi chẻ lạt ở sân nhà, lắng nghe tiếng hát của bà con xã viên từ ngoài vọng lại. Tiếng hát sôi nổi, lạc quan, như nói lên khí thế của nhân dân ta say sưa lao động với khẩu hiệu: "Giặc đến là đánh, giặc đi lại sản xuất bằng hai"

Xã viên:
(Hát)
Xóm làng canh ba trời sáng cao cao ánh trăng soi,
Chị em ta cùng nhau ra cấy mạ (đồng) xuống đồng.
Làng xóm ơi (ớ ơi ơi ơi), gắng lên cùng đánh giặc,
Hò khoan dô.

(Vừa hát vừa nói)
Tay cày tay súng rộn khắp nơi nơi đánh giặc Mĩ,
Cùng thi đua __________________________________ (02:45)
Làng xóm ơi (ớ ơi ơi ơi), gắng lên cùng đánh giặc,
Hò khoan ta.

Nữ xã viên:
- Anh đội trưởng ơi, chờ đợi ai mà đi chậm thế!
- Chờ thì chẳng chờ đâu, chỉ đợi có tí thôi! (cười)
Anh đội trưởng: Ơi, đứng ngây đấy! Đi nhanh lên, kẻo Johnson nó lại đánh hơi bây giờ đấy!

(Hát)
Tay cày tay súng để lúa xanh tươi khắp nơi nơi,
Toàn dân ta, toàn quân ta khó nhọc chẳng có nề.
Làng quê ơi (ớ ơi ơi ơi), giữ lời thề đánh giặc (hò ơi ta).

(Nói)
Cụ Hương: Đúng, đúng! Bà con mình đánh giặc, vừa bằng súng, vừa bằng thóc gạo. Ngọn mạ còn xém khói bom, cứ cấy xuống đồng cho nó lên xanh. Làm ngày rồi lại làm đêm, trăng sao soi đường cày, vất vả có hề chi. Miễn sao đánh thắng bọn giặc Mĩ là hả lòng hả dạ rồi.
Nữ xã viên: Bố già ơi, chẻ lạt nhanh tay lên kẻo lại thua chúng con đấy nhớ (hờ, đúng đúng đấy bố ạ!)
Cụ Hương: A, con Bái đấy phải không? Hôm qua phải kiếm tre, chứ hôm nay cần thêm lạt trói mày cũng đủ. Đừng tưởng tau già không theo kịp bọn bây đâu nhớ!

(Hát)
Tre già lá vẫn xanh tươi,
Như tớ đây, sức thanh niên.
Dẫu già tớ chẳng chịu thua, vẫn sớm hôm quyết thi đua.
Tay đánh những đường cày thẳng băng,
Khối chú thanh niên còn khướt.
Bắn súng trúng tọt vào điểm đen,
Mấy chú thanh niên khen chịu thua (hà hà).

Ôi bạn thanh niên ta ơi,
Đang sức trai, chớ thua ai,
Đang tuổi đánh vật được trâu,
Hãy gắng lên, chớ đi sau.
Gắng lên mau, chớ đi sau,
Nào gắng lên mau, chớ đi sau,
Tớ cười thì (hi hi hi hi hi hi đấy).

Nói:
Anh đội trưởng: Bố già hôm nay có chuyện gì phấn khởi mà hát vui thế?
Cụ Hương: Chú Tình đấy à? Vui lắm, phấn khởi lắm. Thóc nộp nhà nước nuôi bộ đội chuyển xong sớm trước thời hạn, vụ lạc lại năng suất cao, lại cả máy bay Mĩ bắn rớt ngay tại xã mình. Thế thì sao mà không phấn khởi hả chú.
Tuổi mình mỗi ngày một già, mà đời lại mỗi ngày một trẻ, sống một ngày bây giờ bằng sống hằng năm ngày trước. Thật thỏa lòng, thỏa chí.

(Trống báo động)

- Báo động, báo động! Bà con ơi bọn cướp ngày nó đang đến đấy.
- Các tổ săn máy bay về vị trí, chuẩn bị sẵn sàng chiến đấu.

Nghe tiếng trống báo động, cụ Hương nhớ lại tiếng trống thời Xô Viết Nghệ - Tĩnh, tiếng trống quật khởi của nhân dân ta dưới sự lãnh đạo của Đảng

Nói:
Cụ Hương: Quân khốn khiếp, mi lại định bắt dân ta quay lại sống cuộc đời trâu ngựa nữa hả.

Hát:
Nghe trống giục hồi,
Nhớ lại những năm xưa cơ hàn,
Lòng bao đau thương u uất lòng người,
Xóm làng vẫn căm quân giặc Pháp,
Suốt đời vẫn mong có một ngày,
Vùng lên nơi nơi,
Vùng lên nơi nơi hỡi bà con ta ơi.

Nói:
Đội trưởng: Bọn cướp chúng đã cút rồi, bà con ta tranh thủ xuống đồng làm ngay nhá.
(Tiếng đám đông)

Lớp 2: Cụ Hương - Chị Mai
Chị Mai: Cha ơi cha, có tin vui cha ạ.
Cụ Hương: Gì mà vui thế hả con?
Chị Mai: Nhà ta có khách ạ.
Cụ Hương: Khách nào? Ba lô với mũ của ai đấy? Mày cũng định đi bộ đội đấy à?
Chị Mai: Nhà con về, anh Hải về đấy cha ạ.
Cụ Hương: Bộ đội bây giờ bận thế mà nó cũng được về, chắc nó đi công tác ghé qua chứ gì, thế nó đâu?
Chị Mai: Anh ý còn ghé vào thăm ủy ban ạ.
Cụ Hương: Vậy thì nhanh tay thu dọn nhà cửa đi con. À này, để cha sang bà Đảm mua con gà, xin vài nắm chè tươi với lại báo tin cho bà con biết với, chứ chả mấy khi nó về.
Chị Mai: Cha để con đi cho.
Cụ Hương: Thôi để cha đi, con thu xếp nhà cửa đi, bộ đội nó ưa ngăn nắp trật tự lắm đấy.

Cụ Hương đi rồi, Mai ở nhà một mình, chị thu dọn đồ đạc, nhưng lòng thì phân vân hồi hộp vì việc Hải về đột ngột.

Hát:
Bạn tình ơi, ới bạn tình ơi,
Xa nhau ra đi không đo được mấy mùa,
Tính tình ơi, tính (ơ) tính ơi,
Hôm nay vui sao em chẳng nói nên lời.

Em nhìn theo bước người đi,
Tính tình ơi, tính (ơ) tính ơi,
Hôm nay vui sao em chẳng nói nên lời.

Vừa lúc đó, thì Hải ở ngoài đồng về.

Lớp 3: Chị Mai - anh Hải
Chị Mai: Ông tướng, về mà chẳng có thư từ gì cho người ta biết cả. Được, rồi đừng có mà trách.

Anh Hải: O Tâm ơi tát nước dẻo tay quá hây, tay ấy mà viết thư cho chồng thì chữ đẹp phải biết ấy nhá.
Xã viên: Anh Hải vừa về đấy à? Về được mấy ngày để chúng tôi còn bố trí cho cái Mai nghỉ cùng chứ.
Anh Hải: Không phải nghỉ đâu, tôi phục viên rồi.
Xã viên: Ấy đừng có ẫm ờ, cái Mai là nó dứt khoát lắm đấy nhá. Nó không cần người đuổi gà đâu.
Anh Hải: Không đuổi gà thì đây đuổi ngỗng vậy.

Chị Hương: Ở đâu cũng đùa được, chưa thấy người đã thấy tiếng.
Anh Hải: Báo cáo đồng chí trung đội trưởng dân quân, em có mặt.
Chị Mai: Ai cần mà có mặt với chả có mũi.
Anh Hải: Thế trung đội trưởng chẳng ra lệnh vào ủy ban xong phải về nhà ngay là gì.
Chị Mai: Thôi đừng đùa nữa, đi rửa mặt mũi chân tay đi, em nấu cơm cho mà ăn.
Anh Hải: Thế cha đi đâu rồi?
Chị Mai: Cha sang bà Đảm xin nắm chè sắp về rồi đấy.
Anh Hải: Chắc đâu bà ấy có nhà, anh thấy bà con ra đồng cả kia mà.
Chị Mai: Vâng, giờ này thì bà con ai cũng ở ngoài đồng cả. Thế anh được nghỉ mấy ngày?
Anh Hải: Em muốn bao nhiêu cũng được. Mấy ngày, mấy tháng, chứ mấy năm thì cũng tuỳ ý.
Chị Mai: Em hỏi thật mà anh thì cứ ẫm à ẫm ờ ấy.
Anh Hải: Thì anh cũng nói thật chứ sao, này, phục viên rồi.
Chị Mai: Đừng có nói nhảm, làm gì có chuyện phục viên lúc này.
Anh Hải: Ấy thế mà có chuyện phục viên thật mới hay chứ.
Chị Mai: Em không tin.
Anh Hải: Không tin? Không tin thì anh đã lù lù ở nhà đây rồi còn gì nữa.

Hát:
Thật là vui, ba năm có cây súng sẵn sàng,
Súng sẵn sàng cầm tay.
Tới giờ đây tôi xong việc nước,
Xong việc nước tôi trở về,
Nhìn bóng tre, nhìn giếng nước,
Tôi thấy nhớ sao, thấy nhớ sao làng quê.

Tôi nhớ tới người đứng ngồi chẳng yên,
Ngồi chẳng yên nên tôi đã về,
Hớ, có phải thế chăng người ơi,
Nhớ tới người đứng ngồi chẳng yên,
Ngồi chẳng yên nên tôi đã về, là về,
Nay tôi đã về, là về,
Hà hớ.

Nói:
Chị Mai: Anh về thật à?
Anh Hải: Thì anh về thật chứ sao, em xem quân hàm, quân hiệu anh trả lại đơn vị cả rồi.
Chị Mai: Sao lại thế? Thế anh không nhận được thư của em à?
Anh Hải: Thư nào nhỉ? Cái thư thư từ ấy à, chả có.
Chị Mai: Cách đây 15 ngày em có viết cho anh một lá thư, thư ấy nói rõ ý kiến của cha và của em là anh nên tiếp tục ở lại quân đội. Còn công việc ở nhà đã có cha và em lo.
Anh Hải: Chà, tiếc quá hây, nếu thư đi mà không có người nhận thì nó lại trở về, mà có khi chỉ một lát nữa là nó về cũng nên ấy nhá.
Chị Mai: Anh về như vậy không đúng đâu.

Hát:
Em còn biết nói sao,
Hỏi anh còn ____ nhớ chăng,
Ôi, ta ở bên nhau mới được bao lâu,
Đầu quân cứ bước anh đi.
Bao mùa lúa chín,
Nóng lòng mong nhớ,
Thật vui khi thấy anh về.

Em còn biết nói sao,
Đậm đà tình thương cũng yêu anh,
Dạt dào lòng em càng yêu quê,
Quân thù đã đến dội bom rơi,
Đồng lúa xanh giặc thiêu cháy,
Máu đổ thấm đất quê hương,
Máu thấm bao nhiêu mẹ già,
Để lại đàn con đang ngây thơ,
Xót xa thay bao đàn em,
Chẳng còn được trông thấy mái trường.

Ôi, quê hương gọi tha thiết,
Đi cùng cứu nước,
Hỏi anh có thấy hay chăng,
Mà sao lùi bước trở về.

Nói:
Anh Hải: Em, em nói như thế rất đúng, anh...
Chị Mai: Thế mà anh cũng chẳng bàn trước với cha và em một chữ, một lời nào cả. Thuận vợ thuận chồng tát bể Đông cũng cạn, anh cho là em không đủ trình độ, đủ lí lẽ để góp ý hay sao? Nghĩ vậy là lạc hậu rồi đấy.

Hát:
Thế mà gọi là thanh niên (thế thì làm sao?),
Thế cũng gọi là thanh niên (vậy thì làm sao?),
Thanh niên gì mà không ra đi (thì làm sao?),
Thay vì ngồi yên như ếch đáy giếng.
(Ếch nó ộp thì làm sao?)

Ớ, ếch đáy giếng, ếch đáy giếng,
Mắt nhìn chẳng thấy, chẳng thấy ánh nắng sáng chói,
(Ếch rõ mắt nhìn, nhìn chẳng thấy ánh nắng sáng chói có làm sao?)
Thật tội cho anh.

Ơi bà con thôn xóm ơi,
Thế mà gọi là thanh niên,
(Ơi bà con như thế vẫn đúng với thanh niên)
Giữa lúc này lại không đi,
(Thế thì can chi?)
Sống như vậy thì ra chi?
(Thế thì can chi?).

Ôi tôi thật buồn thay cho anh,
Tôi buồn _________________________,
Chớ nói thế, đường của tôi thì tôi đi,
Đường của anh thì anh đi.

(Tôi xin cô, tôi xin cô, tôi xin cô, việc tôi chứ số,
Chớ nói thế, đường của tôi, tôi cứ bước,
Đường của ai, cứ bước).

Thế mà gọi là thanh niên,
Thế cũng gọi là thanh niên,
Thanh niên gì? (hứm).

[...]

Lớp 4: Cụ Hương - Chị Mai
Chị Mai: Anh có nghe thấy không? Anh có yên tâm sống trong tiếng xì xào bàn tán của bà con không? Thế mà lần nào viết thư về cũng: "Anh của em học tập rất hăng say", bây giờ thì "hăng xẹt rồi chứ.

Cụ Hương: Ơ, cái gì đẹp vậy con?
Chị Mai: Không cha ạ.
Cụ Hương: Thế chưa nấu cơm à?
Chị Mai: Con đang bực mình ạ.
Cụ Hương: Cha cũng đang bực mình, sang bà Đảm đuổi gà mãi không được, thằng Hải về lại cơm suông thôi. Quái, sao nó rẽ vào ủy ban mà bây giờ vẫn chưa thấy bóng dáng gì cả.
Chị Mai: Anh ấy vừa về rồi, nhưng lại chạy đâu ý ạ.
Cụ Hương: Chạy đâu rồi à, sao mày không giữ nó lại? Chắc vợ chồng lại ngúng nguẩy với nhau rồi phải không, vừa mới về sao đã thế hả con?
Chị Mai: Nhưng mà con không thể chịu được cha ạ.
Cụ Hương: Có chuyện gì vậy?
Chị Mai: Anh ấy về, anh ấy phục viên rồi.
Cụ Hương: Có thật thế không hay là...
Chị Mai: Thật hẳn hoi rồi còn gì, cha xem quân hàm, quân hiệu không có. Thế không phục viên thì là gì?

Cụ Hương: Nó quẩn rồi à? Ai dạy nó như vậy? Thế mày viết thư nói với nó như thế nào mà để nó lại về, hay là vợ chồng bay lại...
Chị Mai: Không đâu cha ạ, con viết thư đúng như lời cha dặn.
Cụ Hương: Thế mà nó nhắm mắt về được à?
Chị Mai: Anh ấy nói là anh ấy không nhận được thư ạ.
Cụ Hương: Không nhận được thư thì tự nó cũng phải biết nghĩ chứ.
Chị Mai: Con đã nói rồi đấy, mà càng nói thì anh ấy lại càng cãi. Còn chất vấn con là: "Thế cứ ở bộ đội đến già ư?". Mới 23 tuổi đầu mà cứ làm như ông lão 60 không bằng.

Nghe Mai nói vậy, cụ Hương rất bực, nhớ lại bao người đã đổ máu hi sinh để dựng lên xóm làng ngày nay. Cụ bảo Mai viết cho cụ lá đơn tình nguyện.

Nói:
Cụ Hương: Nó không còn nhớ đến bác nó, bị giết năm 30 ngay cây đa đầu làng kia, cây còn đó mà người đã quên thù, quên oán. Rồi cả thằng anh nó nữa, bị ngã xuống trên mảnh đất Điện Biên năm nào.Bao nhiêu mồ hôi đổ xuống dựng nên xóm làng quê hương như ngày nay, thế mà nó buông súng để cho giặc Mĩ đến tàn phá.
Con viết đi, viết cho cha một lá đơn, đơn tình nguyện, cha sẽ bước tiếp đoạn đường mà nó không dám đi. Mắt cha vẫn sáng, tay cha vẫn cứng còn cầm nổi súng đi trả thù này, để cho người nằm dưới đất được yên lòng.

Hát:
Tiếng trống đã giục hồi,
Gọi đi cứu nước,
Lũ giặc Mĩ đến kia rồi,
Ngồi đây sao yên, ta ngồi đây sao yên.

Ơ, tôi muốn xốc tới súng gươm trong tay,
Theo đồng đội bắn lũ cướp Mĩ giết người nơi đây phải đền tội,
Tuổi già tôi đây có sá chi,
Trong lòng còn mang dòng máu nóng như sôi sục gọi đi chiến đấu.
Tiếng thét đã giục, phải đánh thắng quân giặc,
Tất cả đi cứu nước.

Vừa nói vừa hát
Kìa, hãy đánh quân xâm lược,
Tất cả toàn dân đi cứu nước.