Bài ca thủy lợi

BÀI CA THỦY LỢI

Sáng tác: Đỗ Nhuận
Trình bày: Thu Hiền.
*****************


1-

Dòng nước quê ta trên công trình thủy lợi
Đưa phù sa lên mát rượi cánh đồng
Những chàng Sơn Tinh nay bắt nước chảy vòng
Cùng đắp con đê quai chắn dòng nước lũ.

Hàng trăm khúc sông đều chảy ra biển cả
Ánh mắt anh đo chiều con nước đôi bờ ớ anh thủy lợi ơi
Tiếng nước hiền hòa như tiếng nhạc tiếng tơ
Con kênh bao la nghe thỏa từng câu ca ấm no hạnh phúc ớ…

Sông có khúc ấy đê điều có lúc
Nước thân thương biết một lòng hợp sức
Với bàn tay giàu sáng tạo của người
Nước truyền cho động lực tiếp sức mọi nơi
Khi bốc thành hơi làm mưa rớt xuống đất
Thành muôn nước mát tưới khắp gần xa
Ruộng đồng mở ra một chân trời mới.

Thành muôn nước mát tưới khắp gần xa
Ruộng đồng mở ra một chân trời mới….

2-
Dòng nước cũng theo chân con người thủy lợi
Thăm dò nông sâu bãi nổi đá ngầm
Tuyến đập năm xưa anh phá thác nổ mìn
Dựng cánh tuôcbin quay ánh điện chiếu sáng

Mình đi phía sông Đà khởi công trị thủy
Chống úng em khơi ngòi mương máng sông đào, nhớ câu Hồng Hà ơi...
Dẫn nước về gạn ngăn nước mặn nước chua
Nông thôn quê ta, chân ruộng đồng đi ra vững thêm từng bước ớ...

Ngăn suối trước anh xây hồ chứa nước
Dắt sông sau tới làm giàu Tổ quốc
Đó là tay người chống hạn đổi trời
Nước về theo từng đàn cá vẫy cùng bơi
Nghe mấy trạm bơm cười vui theo tiếng hát
Thả dòng nước mát bát ngát đồng xa
Cuộc đời nở hoa mừng con người mới.

Thả dòng nước mát, bát ngát đồng xa
Cuộc đời nở hoa mừng con người mới

Bình luận (13)

  1. Ngọc Thạch

    Chào các bác Trường Sanh, Lương Vũ Hải. Vấn đề này mấy hôm trước ta đã trao đổi nhiều rồi, tôi không muốn nhắc lại nữa. Chỉ muốn nhấn mạnh một điều: việc phân chia loại giọng là xuất xứ từ châu Âu cho các giọng hát cổ điển-thính phòng. Với cách phân chia đó thì giọng nữ mà chỉ lên đến sol (G5) thậm chí đến lá (A5) cũng chỉ là mezzo-soprano thôi. Còn giọng được gọi là soprano mời các bác nghe Lan Anh trong aria dưới đây: http://baicadicungnamthang.net/bai-hat/e-strano-follie-sempre-libera-trich-opera-la-traviata-4447.html, cô ấy lên đế Rê# (D#6) nghĩa là cao hơn cái nốt sol của Thu Hiền một quãng 5 có dư nữa đấy. Còn trong dân ca VN ta không có khái niệm mezzo hay alto gì hết, các cụ gọi giọng người này là giọng kim, người kia giọng thổ theo tai nghe thôi, không có diapason để kiểm tra và cũng chẳng có nghệ sĩ dân ca nào lên cao như ca sĩ thính phòng cả. Chào các bác

  2. Trường Sanh

    Bác Ngọc Thạch ! Cảm ơn bác nhiều, thật may mắn cho trang nhạc ta có BTV nhiệt tình, trách nhiệm như bác. Xin chúc bác luôn mạnh khỏe, vui vẻ và gắn bó lâu dài với trang nhac bcdcnt này nhé

  3. Trường Sanh

    Chào các bác. Rất vui nhận đc lời giải thích của các bác, thú thật là tôi rất yêu thích nhạc cách mạng, còn bảo bình luận giọng cao thấp thì kém lắm chỉ đánh giá theo cảm nhận của mình thôi. Nay vào đây nghe nhạc, đc đọc bình luận của các bác thấy kiến thức âm nhạc của mình vỡ ra rất nhiều, thấy ngày càng yêu thích trang bcdcnt này hơn.

    Tôi cũng có suy nghĩ một phần giống bác MiuLo Mớ và bác Lương Vũ Hải rằng chị Thu Hiền quê Thái Bình, cách phát âm tr và ch hay s và x rất rõ rệt. Đây là cách phát âm đậm chất vùng miền chứ không phải nhại giọng đơn thuần, cách phát âm này phù hợp với Bài ca thủy lợi mà NS Đỗ Nhuận sáng tác về Hà Tĩnh nên NS đã chọn chị. Ngoài ra, tôi nghĩ rằng giọng chị thấp hơn nữ cao một chút và cao hơn nữ trung một chút (có thể coi như soprano 2 phải không ak?) nên chị mới tự tin thể hiện bài này và nhiều bài hát tương tự hay như thế. Đúng là nghe lại những bài hát chị thu sau 70 và trước 90 rất sáng ngọt ngào, đầy cảm xúc.

    Cảm ơn các bác. Chúc các bác có những ngày nghỉ cuối tuần vui vẻ. Thân ái.

  4. Lương Vũ Hải

    Em đồng ý với nghi vấn của bác Trường Sanh, nghe kỹ bài này mới thấy bảo Thu Hiên là mezzo là ko có nhiều cơ sở. Nói thật là không nhiều khi nghệ sỹ dám hát đến note cận giới hạn âm vực thật của mình đâu ah. Soprano bình thường chỉ lên đến Đố thôi, thường nữ cao màu sắc họ mới hát quá đố, và thường chỉ là 1,2 note cao trào, bác Ngọc Thạch ah (thậm chí có những soprano huyền thoại nước ngoài còn sợ hát Đố). Nếu Thu Hiền dám tự tin thu âm đến sol liên tiếp không chỉ một lần thế này (dù không hay như toàn bộ các note khác) thì e nghĩ trong thực hành bà ấy có lên đc trên sol cũng là có khả năng. Thực tế e cũng k nhớ là Thanh Huyền có từng thu âm đến La không ah? (nếu hát Xa khơi đúng tone thì chắc có lướt đến La, nhưng e chưa nghe), hay ví dụ như Ái Vân ==> soprano rõ ràng, chỉ cho em bài nào chị ấy hát đến La với ah. Mà giả sử, sol là giới hạn của Thu Hiền thật, tức là đến đây tịt ngòi rồi, cũng chẳng chứng tỏ được Thu Hiền là mezzo. Một điều nữa, em không hiểu vì sao phải hát đến La mới được đánh giá là soprano? (nếu là quan niệm cá nhân của các bác thì xin không tranh luận ah). Cùng một cao độ thì mezzo hát nghe chỉ DẦY, ĐẦM và TỐI hơn (về màu âm) chứ không "đầy" hơn và tuyệt đối không thể CĂNG hơn soprano. Với cái chứ "Mới" xét theo cảm xúc của bài hát (vì sự tươi tắn/ hi vọng về tương lai), nếu em là Đỗ Nhuận, em sẽ chọn một soprano cho bài này hơn là soprano.

  5. Meuller Mớ

    Chào bác Trường Sanh, hiện nốt cao nhất chị Thu Hiền lên được trong bản thu này là nốt Sól (Sol5 – G5) chưa chạm đến Lá – A5 (ngưỡng tối thiểu để đánh giá là giọng soprano) nên theo tôi ta cứ tạm xếp chị ấy vào nhóm Mez-So. Đợi khi nào có ai khám phá ra bản thu của chị Hiền còn lưu lạc trong kho ĐTNVN mà nốt cao nhất là A5 thì sẽ xếp chị vào nhóm Soprano cũng chưa muộn (coi như là "ghi sổ nợ") bác nha.

    Còn câu hỏi này của bác: "em nghe nói ngày xưa các nhạc sĩ khó tính lắm, họ cân nhắc rất kĩ khi chọn ca sĩ đầu tiên hát tác phẩm của mình. Vậy, có khiên cưỡng không khi chọn một giọng nữ trung như NSND Thu Hiền thể hiện bài hát có những nốt cao như bài này"

    Câu trả lời chính xác có lẽ phải dành cho nhạc sỹ Đỗ Nhuận rồi. Tuy nhiên, không thể gặp được nhạc sỹ nữa nên mỗi cá nhân chỉ có thể đưa ra câu trả lời theo dạng suy đoán, ước lượng; mà đã ước lượng thì hoàn toàn mang tính tham khảo và không có giá trị để kết luận.

    Théo cá nhân tôi, ở đây nốt cao nhất trong bài này là Sol - G5, các nốt còn lại thực ra hầu như không cao lắm nếu đo cao độ bằng nhạc cụ chuẩn. Tai người thường có độ nhạy cảm và dễ nhận biết ở các note tầm trung, đến các note cao ngưỡng trên của Mez-So và So là khá dễ nhầm lẫn về cao độ nếu thiếu kinh nghiệm và cần dùng piano, organ hay đàn lên dây có sự trợ giúp của máy lên dây để đo cao độ.

    Các giọng Mez-So và So ở tầm cao nếu âm sắc giọng lanh lảnh thì dễ nghe nhầm. Tuy nhiên, 2 loại giọng này thì theo tôi ở vùng âm vực chính vẫn có sự khác nhau rõ ràng, dễ nhận biết. Các note Fá, Fá# và Sól thì các giọng Mez-so lên có cảm giác khí thế và đầy đặn hơn, bởi đây là ngưỡng gần như giới hạn của giọng này. Trong khi đó nốt Fá, Sosl chưa phải là ngưỡng trên của giọng Soprano nên họ lên các note này còn dư (chưa phải ngưỡng trên giọng của họ) cũng như mặt bằng giọng của họ khi lên các note kể trên có khoảng cách gần hơn so với giọng Mez-So do đó nghe cảm giác như không có sự căng đầy bằng. Điều tương tự cũng như Baritone và Tenor.

    Do đó, trong bài hát này, theo tôi để cho note Sól được có cảm giác căng đầy, cộng thêm với chất giọng trữ tình hơi á vùng miền của chị Hiền nên nhạc sỹ Đỗ Nhuận đã có sự lựa chọn chính xác và không có tính khiên cưỡng. Chào thân ái.