Gởi người em gái

Bản nhạc

 GỞI NGƯỜI EM GÁI


1-
Cành hoa tim tím bé xinh xinh báo Xuân nồng
Cành đào phong kín cánh mong manh như hoa lòng
Hà Nội mừng đón Tết, hoa chen người đi liễu rủ mà chi
Đêm tân Xuân, hồ Gươm như say mê
Chuông reo vui, Ngọc Sơn sao uy nghi, ngàn phía đến lễ đền,
Chạnh lòng tôi nhớ tới người em.

Tôi có người em gái, tuổi chớm đôi mươi
Mắt huyền trìu mến yêu thương
Đôi mắt em nói nhiều, tha thiết như dáng kiều
Hoa tình yêu...
Nhưng một sớm mùa Thu khép giữa trời tím ngắt nàng đi gót hài xanh
Người đi trong dạ sao đành, đường quen lối cũ ân tình nghĩa xưa...

Rồi từ ngày ấy sống trong Nam nơi kim tiền
Ngục trần giam hãm tấm thân xinh, đôi mắt huyền
Đời nghèo không lối thoát, em tôi đành thôi cúi đầu mà đi.
Xuân năm nay, đường đêm Ca-ti-na 
Hoa mai rơi, rủ nhau nơi phương xa, dần trắng xóa mặt đường
Một người em gái nhớ người thương...

2-
Rồi ngày thống nhất đến rất nhanh không ai ngờ
Cầu chia giới tuyến đến mai đây san đất bằng
Nụ cười trong gió sớm, anh đến tìm em giữa cầu Hiền Lương.
Em tôi đi, màu son lên đôi môi
Khăn san bay, lả lơi bên vai ai, trời thắm gió trăng hiền
Hà Nội thêm bóng dáng nàng tiên.

Em! Tháp Rùa yêu dấu còn đó nên thơ, lớp người đổi mới khác xưa
Thu đã qua những chiều, nên ý thơ rất nhiều,
Cả tình yêu...
Em nhẹ bước mà đi, giữa khung trời bát ngát, trời ta hết màu tang, 
Đường xưa lối ngập lá vàng, đường nay thong thả bao nàng đón Xuân.

Lòng anh như giấy trắng thanh tân ép hoa tàn
Thời gian vẫn giữ nét yêu đương nơi hoa vàng
Dằn lòng tơ dấn phím, ý thơ trào dâng, viết gửi vào Nam.
Đêm hôm nao ngồi nghe qua không gian
Em tôi mơ miền quê qua sương lan, trời Bắc lóa ánh đèn
Một người trên đất Bắc chờ em...

Bình luận (3)

  1. ThanhNguyễn
    Đoàn Chuẩn - Từ Linh. Khán giả từng nhiều lần đặt vấn đề Từ Linh là ai? Sinh thời, Đoàn Chuẩn ít nói về chuyện này, song kể từ khi ông mất đi thì mọi việc cũng được những người thân của ông giúp làm sáng rõ.
    Từ Linh tên thật là Tạ Đình Thâu, là một nhiếp ảnh gia. Ông không trực tiếp sáng tác, nhưng vì muốn tôn vinh người bạn rất đỗi tri ân của mình, Đoàn Chuẩn đã ghi chung tên Từ Linh vào các ca khúc được công bố của mình. Sau khi từ Linh mất (năm 1992), Đoàn Chuẩn vẫn tiếp tục ghi tên Từ Linh vào những ca khúc ông mới sáng tác. Theo bà Đoàn Chuẩn thì Từ Linh có biệt danh "Tư lì" (vì rất ít nói), nhưng khi đưa vào nhạc, để trang trọng, Đoàn Chuẩn mới đặt lại là Từ Linh.
    Có thể nói, tình bạn giữa Đoàn Chuẩn và Từ Linh là một tình bạn mẫu mực. Chơi thân với nhau từ thời trai trẻ, khi cả hai tiền nong đều rất dư dả (hiện gia đình Từ Linh còn giữ được giấy mời xem phim của rạp Đại Đồng có ghi Giám đốc Đoàn Chuẩn và Phó giám đốc Từ Linh), cho đến khi Từ Linh ốm rồi tạ thế, Đoàn Chuẩn vẫn trước sau như một. Về chuyện này, một người con trai của Từ Linh đã kể: Trong suốt bốn tháng bố anh nằm liệt giường, sáng nào Đoàn Chuẩn cũng mang cháo sang cho bạn, rồi trò chuyện tới cả tiếng mới về. Hôm tang lễ Từ Linh, trong vòng hoa viếng bạn, thay vì hai chữ "vĩnh biệt", Đoàn Chuẩn lại viết là "Tạm biệt Từ Linh".
    Nhạc sĩ Đoàn Chuẩn viết vậy, bởi ông biết, chẳng còn bao lâu ông cũng sẽ phải về thế giới bên kia. Và ở bên ấy, ông sẽ lại được gặp người bạn yêu thương. Gia đình nhạc sĩ Đoàn Chuẩn ghi lại rằng, đầu năm 2000, ông bị tai biến mạch máu não và hôn mê. Sau đó, ông có tỉnh lại nhưng không nói được, chỉ có thể bút đàm. Nhạc sĩ Đoàn Chuẩn trút hơi thở cuối cùng vào ngày 15 tháng 11 năm 2001 tại Hà Nội. Câu nói cuối cùng của ông là: "Rồi những người tình sẽ ra đi. Rồi nhạc sĩ sẽ ra đi. Chỉ còn tác phẩm ở lại"(Nguyễn Thanh Phúc)
  2. CCB
    Rất may mắn cho đám hậu thế chúng ta là Tài tử Ngọc Bảo (TTNB) đã... hát trở lại lúc ông đã ngoại lục tuần (65 tuổi, năm 1990). Tất nhiên những tác phẩm ông trình bày đều là những ca khúc được mệnh danh là "nhạc tiền chiến" của các nhạc sĩ lừng danh một thời: Đoàn Chuẩn - Từ Linh, Văn Cao, Phạm Duy... Không biết các vị cùng thời với "cụ" đã mê giọng ca của TTNB đến cỡ nào, chỉ biết rằng khi ông tái xuất hiện, thính giả nghe ông hát đã bị ông chinh phục hoàn toàn, kể cả những người khó tính. Ở vào cái tuổi gần thất tuần mà hát được như thế thì hẳn khi còn trẻ, nhiều người đã chết mê chết mệt vì ông chăng? Vâng, nếu không có cái đoạn "tái sinh" 15 năm cuối đời của ông, có lẽ đám hậu thế chúng ta không có được dịp may để thưởng thức một giọng ca "trên cả tuyệt vời" này. Khoảng năm 2004, 2005(?), VTV có làm một phóng sự dài về ông nên rất nhiều người yêu nhạc đã biết và ngưỡng mộ ông, nhưng phải đến tận hôm nay (30/1/2012) ông mới "đến" với BCĐCNT (chậm quá chăng?). Hy vọng BQT của chúng ta sẽ sưu tầm nhiều nữa những ca khúc ông trình bày, chắc hẳn sẽ nhận được nhiều comment. Đề nghị BQT lưu ý một điều: các bạn vui lòng để thêm 2 chữ "Tài tử" trước cái tên "Ngọc Bảo", vì đó là biệt hiệu của những người yêu nhạc dành tặng cho ông từ những ngày xa xưa, chúng ta không nên lược bỏ. Cảm ơn các bạn.
  3. ThanhNguyễn
    Trong 10 tình khúc nổi tiếng của Đoàn Chuẩn, thì có 9 tình khúc mùa thu. Duy nhất chỉ có Gửi người em gái là tình khúc mùa xuân. Gửi người em gái được biết vào mùa xuân Bính Thân (1956) và có lẽ đó là tình khúc cuối cùng mà Đoàn Chuẩn dành tặng cho một mối tình mê đắm nhất.

    Tại sao lại viết rằng: Rồi ngày thống nhất đến rất nhanh không ai ngờ? Thế là lạc quan tếu. Tư tưởng ấy thật không ổn cho cuộc đấu tranh của chúng ta đang rất khó khăn, cam go… Có lẽ mọi người đều nghĩ rằng qua tình khúc này, Đoàn Chuẩn muốn gửi tới người tình đã biệt xa miền Bắc vào Nam, bởi vậy, nó mới có cái tên ban đầu nguyên vẹn là Gửi người em gái miền Nam. Khi Khánh Ly hát tình khúc này ở Sài Gòn thì mới đặt lại là Gửi người em gái với những ca từ không phải của Đoàn Chuẩn.
    Thực ra, Gửi người em gái là tình khúc Đoàn Chuẩn mượn cái cớ thật của thời cuộc để gửi gắm tình ý khôn nguôi tới người mến thương mà mình đành dằn lòng chia biệt. Đấy là điều bí ẩn trong tình khúc mùa xuần duy nhất nàỵ Vậy nàng là ai?
    Sau một vài cuộc tình từ đó nảy sinh những Thu quyến rũ, Gửi gió cho mây ngàn bay, Cánh hoa duyên kiếp…, Đoàn Chuẩn nghĩ đã nguôi ngoai trong lòng, đã kín miệng những vết thương yêu. Nhưng nghiệp đời chưa cho chàng bằng an. Vết thương lại nhói buốt lúc trở trời. Hình ảnh người thiếu nữ đăng quang ” vương miện thủ khoa” của cuộc thi hát do đài Pháp-á tổ chức lại làm lung lay chỗ chàng định ngồi thiền ở tuổi gần tam tuần. Có một cái gì thật mơn mởn, thật tơ non như bàn tay thần diệu vuốt qua con tim định già cỗi của chàng, khiến nó đập nhịp bồi hồi trở lại.
    Hoá ra, nàng là con gái đầu lòng của một công chức hoả xa. Kháng chiến, cha nàng là tự vệ chiến đấu nột thành. Khi rút ra chợ Đại, cha nàng mang theo nàng khi ấy mới 12 tuổi. Ở chợ Đại ít lâu, nàng phải về lại Hà Nội với mẹ để cùng mẹ chăm sóc 5 em nhỏ. Cô bé mới tuổi dậy thì đã tảo tần làm thuê, đánh máy chữ, đan áo len để có tiền góp với mẹ nuôi các em.
    Nàng đẹp kiêu sa và có giọng hát mê hồn. Nàng tình cờ được một nhạc công của Đài Pháp-á phát hiện và đưa ngay lên ngôi thủ khoa khiến Đoàn Chuẩn lập tức ngất ngư.
    Từ buổi nàng đăng quang, chàng đã tìm gặp được nàng và nàng đã hát rất hay những Lá thư, Đường về Việt Bắc, Chuyển bến… Chàng còn giúp nàng học nhạc, giúp nàng những show hát ở rạp chiếu bóng Hà Nội trước lúc chiếu phim với thù lao đặc biệt. Có show, chàng để riêng mình nàng hát. Giọng hát của nàng đầy hứa hẹn. Biết bao thanh niên Hà Nội mê đắm nàng, sẵn sàng mua hai vé để theo nàng từ rạp này sang rạp khác chỉ để nghe nàng hát. Nàng còn quá hồn nhiên nên mặc dù rất yêu chàng nhưng vẫn có lúc làm cho chàng buồn.
    Nghe tin cha mất ở vùng tự do, nàng đã khóc sưng mắt. Rồi người chú ruột là bộ đội đã cử liên lạc vào thành đón nàng ra vùng tự do vào cuối mùa xuân 1954. Đoàn Chuẩn bất ngờ chống chếnh. Chàng cảm thấy mất mát thực sư.. Chàng cô đơn đến xót xa. Chàng tin là đã mất nàng.
    Nhưng nàng không bỏ chàng. Nàng trở về khi thủ đô giải phóng. Họ gặp lại nhau gấp gáp, hối hả, như tìm lại một cái gì đó mà cả hai cùng đánh mất. Để rồi lại chấp chới đón những bi kịch đời sống sắp sửa ập xuống đè nát sự lãng mạn. Chỉ nghe phong phanh nàng có người dạm hỏi là chàng đã phát điên lên. Chàng hoàn toàn bất lực. Chàng chẳng có gì ngoài con tim yêu nàng đến muốn vỡ vụn.
    Những ngày tháng ấy, Đoàn Chuẩn dường như không phải sáng tác gì cả. Những giai điệu cứ trải theo diễn biến từng ngày của chàng với nàng: Tà áo xanh, Lá đổ muôn chiều, Vàng phai mấy lá, Chiếc lá cuối cùng… trong tập Bài hát bị xé. Tình khúc Đoàn Chuẩn lúc này như không để hát lên mà là để khóc nức cho sự thương tổn. Tình sử đã khép lại, nhưng những dấu yêu thì đâu đã tàn phai. Và sự ra đi của ” tà áo xanh” ấy đã buộc Đoàn Chuẩn phải da diết viết lên những cung bậc chót cùng trong mùa xuân cô đơn:
    Cành hoa tim tím bé xinh xinh báo xuân nồng
    Rừng đào phong kín cánh mong manh hé hoa lòng
    Hà Nội chờ đón Tết hoa chen người đi liễu rủ mà chi
    Đem tân xuân Hồ Gươm như say mê
    Ngàn phía đến lễ đền chạnh lòng tôi nhớ đến người em…
    Nàng thật lộng lẫy trong giai điệu Đoàn Chuẩn, càng tình cảm hơn với tiếng hát truyền cảm của tài tử Ngọc Bảo:
    Tôi có người em gái tuổi chớm dâng hương mắt nồng rộn ý yêu thương
    Đôi mắt em nói nhiều, tha thiết như dáng Kiều ôi tình yêu…
    Cái lạ là Đoàn Chuẩn viết nhạc mang hơi hướng phương Tây song ở đoạn B của Gửi người em gái lại có câu thơ lục bát rất dân tộc:
    Người đi trong dạ sao đành
    Đường quen lối cũ ân tình nghĩa xưa
    Nàng còn được đặt ở một góc nhìn tình tứ hơn:
    Em tôi đi mầu son lên đôi môi
    Khăn san bay lả lơi trên vai ai
    Trời thắm gió trăng hiền
    Hà Nội thêm dáng những nàng tiên
    Phải nói rằng Gửi người em gái miền Nam đã ẩn chứa trong ấy đầy đủ bóng dáng của người tình bí ẩn được vẽ lên trong nỗi nhớ thương đến ngẩn ngơ.
    (Theo NhacVietPlus)