Việt Bắc nhớ Bác Hồ - Phạm Tuyên - Nông Quốc Chấn

Bác Hồ làm việc tại Việt Bắc Gần 40 năm "Việt Bắc nhớ Bác Hồ" hành trình với đồng bào và chiến sĩ cả nước, trở thành "Việt Bắc ca" của mảnh đất một thời là "Thủ đô gió ngàn". Tác phẩm chính là tấm lòng của đồng bào các dân tộc nơi một thời là chiến khu, là căn cứ địa cách mạng đối với Bác. Một cựu chiến binh của Sư đoàn 304B kể lại, trong cuộc đời chiến sĩ của ông có những kỷ niệm không bao giờ quên. Ấy là một đêm mùa đông năm 1972, trong khu rừng đại ngàn thuộc huyện Đồng Hỷ (Thái Nguyên), Sư đoàn 304B được đón mấy "vị khách đặc biệt".           Cô giáo người dân tộc Tày có cái tên rất đẹp Hoàng Ngọc Lan đã hát: "Rừng núi quê ta, đẹp mùa xuân nắng chan hòa. Thẳng đường xe bon qua bản mới…" Câu hát mở đầu trong bài "Việt Bắc nhớ Bác Hồ" của nhạc sỹ Phạm Tuyên làm cánh lính trẻ rưng rưng xúc động. Ngay sau đó, nhiều cuốn sổ tay được đưa đến cho cô giáo trẻ. Dòng chữ mảnh mai run run từ cây bút Trường Sơn của người con gái chép bài hát "Việt Bắc nhớ Bác Hồ" đã theo những người lính ấy ra trận… Bác Hồ và những thành viên chính phủ tại Vệt Bắc

Tôi tìm đến Hội âm nhạc Hà Nội, nơi nhạc sỹ Phạm Tuyên làm Tổng thư ký. Khi hỏi về những kỷ niệm sáng tác ca khúc "Việt Bắc nhớ Bác Hồ", nhạc sỹ Phạm Tuyên rất vui. Giọng ông sôi nổi, đưa tôi ngược dòng thời gian gần 40 năm về trước.

Nghe nhạc sĩ Phạm Tuyên kể về hoàn cảnh ra đời bài hát:

Mùa hè năm 1969, nhạc sỹ Phạm Tuyên dẫn đoàn ca nhạc Đài tiếng nói Việt nam đến với đồng bào dân tộc "Thủ đô gió ngàn". Việt Bắc hồi ấy còn là khu tự trị với 6 tỉnh: Cao Bằng, Bắc Kạn, Lạng Sơn, Hà Giang, Tuyên Quang và Thái Nguyên. Hàng chục buổi biểu diễn phục vụ bà con các dân tộc trên địa bàn rộng lớn đã để lại những ấn tượng tốt đẹp trong lòng các nghệ sỹ, diễn viên. Với nhạc sỹ Phạm Tuyên trưởng đoàn, đồng chí Chủ tịch Khu tự trị dành cho sự ưu ái đặc biệt. Phạm Tuyên được đến thăm những nơi Bác Hồ và Trung ương Đảng ta đã từng ở để lãnh đạo cuộc kháng chiến. Những địa danh như Pác Bó, Nà Lừa, Tân Trào, ATK Định Hóa, khu rừng Trần Hưng Đạo nơi ra đời Đội Việt Nam Tuyên truyền giải phóng quân. Đến đâu nhạc sỹ Phạm Tuyên cũng như bắt gặp hình ảnh của Bác đang cuốc đất tăng gia, ngồi câu cá, dịch sử Đảng, nói chuyện với và con các dân tộc… Hình ảnh những bà mế người Tày, người Nùng, người Dao đùm bọc, chở che Bác và Trung ương những ngày gian khó làm nhạc sỹ trẻ xúc động. Bác Hồ với một gia đình ở Việt Bắc Việt Bắc hôm qua khổ cực, đói nghèo là thế mà bây giờ đổi thay từng ngày. Những con đường mới mở đã về tận bản làng. Ánh điện đã về với những mái nhà sàn. Đàn em nhỏ áo mới tung tăng tới trường. Các cô gái Tày, Nùng xinh đẹp đang nâng cây đàn tính và hát về quê hương mình. Những hình ảnh ấy đã gọi tên giai điệu cho ca khúc "Việt Bắc nhớ Bác Hồ" của nhạc sỹ. Một ngày đầu tháng 8/1969, trên làn sóng Đài tiếng nói Việt Nam vang lên bài hát "Việt Bắc nhớ Bác Hồ" do hợp ca nam nữ của Đài tiếng nói Việt Nam biểu diễn với giọng lĩnh xướng của nghệ sỹ Tuyết Thanh. Như một dòng điện mạnh, "Việt Bắc nhớ Bác Hồ" lan tỏa rất nhanh ra cả nước đúng vào dịp chuẩn bị kỷ niệm 24 năm cách mạng tháng Tám và Quốc khánh 2/9. Ít lâu sau, Đài phát thanh Khu tự trị Việt Bắc cũng thường xuyên phát sóng bài "Việt Bắc nhớ Bác Hồ". Phạm Tuyên là một trong những nhạc sỹ có nhiều ca khúc được quần chúng yêu thích. Với ông, những điều bình thường nhất của cuộc sống cũng có thể cất thành tiếng hát. Đó chính là tình yêu lớn lao đối với cuộc sống của người nhạc sỹ được Đảng ta giáo dục và rèn luyện. Hầu hết tác phẩm của Phạm Tuyên đều thể hiện sự hồn nhiên, giản dị mà sâu sắc, lãng mạn mà đằm thắm. "Việt Bắc nhớ Bác Hồ" cũng năm trong mạch cảm xúc ấy. Tác phẩm có bố cục gọn với 3 đoạn nhạc: A, B và A, giọng son trưởng. Ca khúc phảng phất điệu dân ca "Nàng ới" của người Tày, Nùng nên dễ đi vào lòng đồng bào các dân tộc Việt Bắc. Ca khúc cũng đã được nhạc sỹ Nông Quốc Chấn dịch ra lời Tày. Gần 40 năm "Việt Bắc nhớ Bác Hồ" hành trình với đồng bào và chiến sĩ cả nước, trở thành "Việt Bắc ca" của mảnh đất một thời là "Thủ đô gió ngàn". Tác phẩm chính là tấm lòng của đồng bào các dân tộc nơi một thời là chiến khu, là căn cứ địa cách mạng đối với Bác. Bác Hồ đi công tác tại Việt Bắc Suốt 15 năm gắn bó, vùng Việt Bắc và đồng bào Việt Bắc có một vị trí đặc biệt trong tình cảm của Bác Hồ. Những câu chuyện về Người luôn được truyền tụng tại đây. Ông Lê Văn Thục thường kể cho con cháu nghe câu chuyện này: Có dịp Bác Hồ đi công tác xa, trước khi đi, Người chào tạm biệt bà con. Rất đông các cháu thiếu nhi lưu luyến tiễn đưa, Bác dặn các cháu phải chăm ngoan và hứa sẽ có quà khi trở về. Một bé gái rụt rè đề nghị Người mua cho chiếc vòng bạc. Nhiều năm qua đi, ai cũng đã quên, cả cô bé cũng đã quên, thế nhưng, khi trở lại, Người đã tìm gặp cô bé và trao cho cô chiếc vòng”. Tôi không có điều kiện tìm hiểu xem chiếc vòng bạc ấy giờ đang được trưng bày ở bảo tàng hay đang đeo trên cổ một cô bé nào đó. Nhưng câu chuyện về lòng yêu thương, sự quan tâm, trân trọng đến cả những người dân bình dị nhất của Chủ tịch Hồ Chí Minh thì đúng là một báu vật, còn được lưu truyền mãi, từ thế hệ này sang thế hệ khác và hình ảnh Người luôn khắc ghi trong tâm khảm mỗi người dân Việt Bắc. Nhạc sỹ Phạm Tuyên ôm cây đàn ghi ta, lướt nhẹ những ngón tay lên phím đàn rồi say sưa hát: "Việt Bắc quê ta tự hào theo bước Bác Hồ, Người truyền cho ta mối tình lớn…". Vâng, đấy chính là tình yêu đối với Đảng, với Bác của bà con các dân tộc Việt Bắc. Là niềm tin của quân và dân Quân khu I trong chặng đường mới xây dựng và bảo vệ Tổ quốc hôm nay. Minh Quang

Bình luận (0)