Vì sao đã lâu không có bài hát hay về Hà Nội?

Đã lâu rồi, phải đến hàng chục năm, không có một bài hát (ca khúc) hay về Hà Nội để người Hà Nội, người cả nước cùng hát, cùng tự hào... Vì sao có hiện tượng này?

Dù không phải là một bài hát, nhưng những câu thơ được “Thi tướng Huỳnh Văn Nghệ” viết tại sân ga sài Gòn năm 1940, cho đến nay và chắc chắn mai sau mọi người đều nhớ và thuộc: “Từ độ mang gươm đi mở cõi/ Trời Nam thương nhớ đất Thăng Long”.

Thăng Long - Hà Nội là đề tài hấp dẫn của văn học - nghệ thuật. Ai người nước Nam cũng đều cảm thấy tự hào về mảnh đất kinh đô xưa, thủ đô nay. Nhiều, rất nhiều các tác phẩm văn học nghệ thuật đã lưu danh cùng sự tôn vinh người sáng tạo khi nói về Thăng Long - Hà Nội. Riêng trong lĩnh vực âm nhạc, chúng ta tự hào vì nhiều bản nhạc, bài hát về Hà Nội đã đọng lại trong trái tim bao thế hệ.

Và, chỉ riêng ca khúc thôi đã “vẽ” nên bức tranh cuộc sống, con người Hà Nội thật hào hùng, thi vị mà vô cùng thân thương, gần gũi... Và, ai trên mảnh đất hình chữ S mang tên Việt Nam cũng cảm thấy Hà Nội là của mình, có trong mình... Thật thiêng liêng mà cũng thật bình dị biết bao.

Một góc Hồ Gươm Hà Nội.

Nhà thơ, nhà văn, nhạc sĩ tài hoa Nguyễn Đình Thi đã viết lên bằng âm nhạc một khúc hùng ca “Người Hà Nội”. Nhạc sĩ tài năng Trịnh Công Sơn đã trải lòng mình - người con của miền Nam nhưng thấm đẫm chất Hà Nội với “Nhớ mùa thu Hà Nội”. Rồi Phú Quang, người con của Hà Nội phiêu du xứ Nam đã khắc khoải với rung động “Em ơi Hà Nội phố.

Phó Đức Phương lãng đãng chất ca trù với “Một thoáng Tây Hồ. Nhiều lắm những bài hát tuyệt hay về Hà Nội của Hoàng Dương, Vũ Thanh, Phạm Tuyên, Hồng Đăng, Trọng Đài, Trương Quý Hải... Và có lẽ, những ca từ rất đỗi bình dị: “Ngõ nhỏ, phố nhỏ nhà tôi ở đó” trong bài hát “Hà Nội và tôi” của nhạc sĩ trẻ Lê Vinh là bài hát hay cuối cùng về Hà Nội còn lưu tâm trí mọi người, phải chăng!

Vì sao lâu nay chúng ta không có những bài hát hay về Hà Nội? Đặc biệt, trong dịp cả nước và Hà Nội long trọng làm Đại lễ kỷ niệm 1000 năm Thăng Long - Hà Nội. Hội Nhạc sỹ Việt Nam, Hội Âm nhạc Hà Nội và nhiều địa phương trong cả nước đều có những cuộc vận động, những cuộc thi sáng tác ca khúc hay về Hà Nội trước và trong dịp kỷ niệm...

Vậy nhưng, đã qua Đại lễ gần 10 năm, và cho đến nay vẫn là... bài hát hay còn ở phía trước. Trao đổi với nhạc sỹ Phạm Tuyên, nguyên Chủ tịch Hội Âm nhạc Hà Nội, ông cho rằng: Hội hoạt động rất năng động và tích cực từ nhiều năm nay, thậm chí nhiều khi Hội “tay không bắt giặc”, nghĩa là không có kinh phí mà vẫn tìm mọi cách huy động được kinh phí để hoạt động. Phong trào của hội vẫn duy trì rất tốt, đạt nhiều thành tựu; nhưng tại sao nhiều năm nay không có những ca khúc hay về Hà Nội, điều này rất khó lý giải.

Khi còn sống, nhà Hà Nội học Nguyễn Vinh Phúc cũng giật mình: “Ừ nhỉ! Những bài hát hay đều có từ cách đây hơn chục năm, nghĩa là khi đời sống của Hà Nội còn khó khăn thậm chí rất khó khăn; nay đời sống tương đối khá, trình độ mọi mặt đều cao hơn mà sao không thấy bài nào hay nhỉ...?”. Dịp kỷ niệm nghìn năm chính là một cơ hội để các bài hát hay đua nhau ra đời ấy chứ! Lúc chưa đi vào cõi vĩnh hằng, nhà lý luận – phê bình âm nhạc Hồ Quang Bình, Phó Chủ tịch Hội Liên hiệp Văn học nghệ thuật Hà Nội đồng thời cũng là Chủ tịch Hội Âm nhạc Hà Nội cho biết: Hàng năm Hội đều có tuyển chọn những bài hát (ca khúc) tốt, nhất là những sáng tác hay về Hà Nội; gần đây một sáng tác của một nhạc sỹ viết khá hay về Hà Nội, nhưng do kỹ thuật viết khá cao nên sức lan tỏa không được rộng rãi...

Hồ Gươm xuân năm 1986

Lý giải hiện tượng không có những ca khúc hay về Hà Nội, ông Bình cho rằng một phần l