Tình em - Huy Du - Ngọc Sơn

    Kết quả hình ảnh cho Tình em - Huy Du - Ngọc Sơn   

( Vợ chồng nhà thơ Ngọc Sơn)

Tôi viết bài thơ "Tình em" cuối thu 1962 ở chiến trường Gia Lai. Bài thơ được nhạc sĩ Huy Du phổ nhạc thành ca khúc "Tình em" nổi tiếng ra đời vào cuối năm ấy. Vậy mà, hơn một phần tư thế kỷ sau đó, anh Huy Du và tôi mới có dịp gặp nhau lần đầu tiên khi tôi ở Quân khu 5 về nhận công tác ở Cục Tuyên huấn, Tổng cục Chính trị.

Ngay lần đầu gặp gỡ, tôi đã cảm nhận anh Huy Du là một người dung dị, mực thước nhưng tâm hồn rất tươi trẻ. ở anh, từ ánh mắt, nụ cười, lời nói… đều toát lên vẻ hiền lành, điềm đạm, dễ gần và dễ mến.    

Anh lớn hơn tôi 6 tuổi nhưng chưa bao giờ gọi tôi bằng "cậu", mà xưng hô bằng "ông" hoặc "bạn" như đã sống chung đơn vị và thân thiết từ lâu. Anh nhỏ nhẹ, vui vẻ hỏi tôi: "Ông làm bài thơ "Tình em" trong bối cảnh nào?".

Tôi chân thật tâm sự với anh: Cưới nhau được 5 tháng, chỉ sống bên nhau được vỏn vẹn 5 ngày, tôi được lệnh bí mật trở về Nam chiến đấu, nói dối vợ được đi học dài hạn ở Liên Xô. Do yêu cầu tuyệt đối giữ bí mật của chiến trường, sau một năm bặt tin nhau, cho đến cuối mùa hè 1962, bọn tôi mới được thông báo hòm thư đơn vị và được phép thư từ, liên lạc với miền Bắc.

                                         

Cuối thu năm ấy, đang chỉ huy đơn vị hành quân trên đất Gia Lai, do quá mong nhớ hay linh tính, tôi tạt vào trạm giao liên, không ngờ nhìn thấy thư vợ tôi gửi vào. Tôi mừng đến run lên.

Thư vợ tôi viết: "… Giá mà chúng ta sớm có một đứa con, giữ lại cho nhau một kỷ vật thiêng liêng của tình yêu, thì dù anh có xa cách bao lâu, có ở phương trời nào, em cũng vui lòng. Khổ tâm nhất là những tối thứ bảy ở Thủ đô. Từng đôi bạn học trẻ rủ nhau đi chơi. Còn em thì thui thủi một mình trong căn phòng trống vắng, tủi thân đến khóc thầm. Thôi thì anh hãy làm tốt mọi nhiệm vụ trên chiến trường. Chỉ mong sao anh đừng ngã xuống nơi tiền phương. Nếu anh hy sinh, em không biết sẽ phải sống như thế nào. Em sẽ chung thủy chờ anh cho đến ngày toàn thắng...".

Đọc xong thư, tôi nghe lòng bùi ngùi, xót xa lạ thường. Đêm đó dừng quân bên suối nhỏ, giữa rừng khuya thanh vắng, nằm trên võng ngắm trăng, trong tôi dấy lên biết bao suy nghĩ giữa nợ nước, tình nhà, gian khổ và vinh quang, khổ đau và hạnh phúc… Tôi thấy yêu thương vợ tôi một cách lạ lùng.

Nhớ lại đoạn đường hành quân, lá vàng rơi nhiều quá trong gió nhẹ nắng hanh. Lá đã xa cành, lá không còn màu xanh. Nhưng tình yêu của người lính ra trận thì như thế nào? Không có con đường nào khác. Chúng ta hãy nén nỗi đau riêng, hãy chung thủy chờ nhau, hãy vững tin vào thắng lợi ngày mai, hãy đạp lên cái chết để giành lại sự sống.

Tình yêu là sự sống! Tình yêu như khe suối theo chân anh bộ đội khắp núi rừng. Tình yêu như cỏ non hoa dại trên nương rẫy vui cùng anh trên đường ra trận. Tình yêu chung thủy của người vợ phương xa như con sông dài chảy theo anh khắp đất nước… Vậy là bài thơ "Tình em" ghi trong sổ tay chiến trường đã ra đời như thế…

(Nhà thơ Ngọc Sơn)

                                  

Khi chiếc lá xa cành,
Lá không còn màu xanh
Mà sao em xa anh
Đời vẫn xanh rời rợi

... Năm 1962, nhạc sĩ Huy Du vừa tu nghiệp ở Trung Quốc về nước, được điều động làm Trưởng đoàn Ca múa quân đội thuộc Tổng cục Chính trị. Một lần, ông tình cờ đọc trên báo Văn nghệ bài thơ có cái tên ngồ ngộ, rất mộc mạc, chất phác: “Gửi em dưới quê làng”.

Dưới đầu đề bài thơ có ghi “gửi H”. Đó là một bài thơ tình với những câu thơ 5 chữ được bắt đầu: Khi chiếc lá xa cành. Lá không còn màu xanh. Mà sao em xa anh.Đời vẫn xanh rời rợi…Càng đọc ông càng đồng cảm và phát hiện ra những ý tứ rất sâu sắc ẩn chứa bên trong những từ ngữ hết sức bình dị của người làm thơ:"Có gì đâu em ơi !.Tình yêu là sự sống.Nên nắng hửng trong lòng.Mạch đời căng máu nóng." Vô cùng rung động, Huy Du đã ngồi vào đàn phổ nhạc. Nhạc sĩ lựa chọn điệu pha thăng thứ và tiết tấu 6/8 để chuyển tải nội dung bài thơ. Quả là một sự chuẩn xác không thể hơn. Điệu thứ sẽ khiến phần âm nhạc trở nên lắng đọng, có chiều sâu và tiết tấu 6/8 tạo sự nhẹ nhàng, uyển chuyển rất cần thiết cho một bài tình ca.

                                                

Anh anh đi xa bao núi
Tình em như khe suối
Anh đi biệt tháng ngày
Tình em như sông dài

Nếu để ý kỹ phần âm nhạc, ta sẽ thấy Huy Du triệt để tiết kiệm hình thức tiết tấu. Hầu như từ đầu đến cuối bài, nhạc sĩ chỉ sử dụng một dạng âm hình, có thay đổi chút ít ở đoạn B (từ chỗ: “Anh đi xa bao núi…”). Đó là việc ông để các tiếng cuối cùng ứng với chữ cuối của câu thơ 5 chữ ở đoạn B hát luyến 3 nốt (“khi chiếc lá xa cành. Lá không còn màu xanh. Mà sao em xa anh…). Và thật hay khi tác giả thơ đã viết: “Anh đi xa bao núi. Tình em như khe suối. Lưu luyến và nhớ thương. Chảy theo anh khắp rừng…”. Bước chân trường chinh vạn dặm của anh gặp nhiều hiểm nguy gian khổ, nhưng có tình yêu của em mãnh liệt mà kín đáo, khiêm nhường, e ấp như khe suối luồn lách qua bao chân núi, dõi theo từng bước hành quân chinh chiến của anh. Rồi kế tiếp, em sẽ “theo anh cùng nương rẫy” và dẫu anh có “đi biệt tháng ngày”, tình em vẫn “như sông dài”.

Sông chở đầy nước, ăm ắp cuộn dâng như sự đầy đặn của tình em vậy.“Tình em” là một bản tình ca hoàn chỉnh giữa lời ca và âm nhạc. Tình cảm lứa đôi diễn tả trong bài hát mềm mại, tha thiết, đắm say nhưng không mềm yếu, ủy mị mà rất cao đẹp, đầy vị tha. “Tình em” của Huy Du và Ngọc Sơn cũng như “Tình ca” của Hoàng Việt và rất nhiều bài khác trong nền âm nhạc cách mạng luôn gắn tình yêu lứa đôi với bối cảnh của đất nước. Đôi điều liên quan đến “Tình em”, có lẽ không nhiều người biết:

                                         

Sau khi nghe bài hát một nhạc sĩ nổi tiếng phổ thơ mình lan truyền, một lần Ngọc Sơn tìm gặp nhạc sĩ. Tác giả thơ cho Huy Du biết: thật là tình cờ và và thú vị, nhạc sĩ đã đổi tên bài thơ “Gửi em dưới quê làng” thành “Tình em” đúng như tên gọi ban đầu Ngọc Sơn đặt. Số là hồi ấy, các cơ quan truyền thông rất ngại đả động đến tình yêu nên đã tự động sửa “Tình em” thành “Gửi em dưới quê làng”. Bài hát do nghệ sĩ Quý Dương hát lần đầu tiên đã được người nghe rất ưa thích nhưng bị… xếp xó một thời gian do trong chiến tranh người ta ngại nói đến đề tài tình yêu. Mãi sau này “Tình em” mới được phục hồi để có “số phận” thật tốt đẹp: ai ai cũng ưa thích./.

(Theo Nguyễn Đình San)

 (Bây giờ Đại tá hồi hưu, nhà thơ Hồ Ngọc Sơn đã quá tuổi xưa nay hiếm, còn chị, cô gái trong "Tình em" của nhà thơ cũng đã ở gần ngưỡng tuổi bảy mươi. Vợ chồng nhà thơ hiện sống trong một căn hộ nhỏ trên gác hai của Khu tập thể Nhà máy Rượu Hà Nội, căn hộ cũ kỹ được xây dựng cách đây đã 50 năm. Niềm vui lớn của anh chị là thứ bảy, chủ nhật được đón vợ chồng cô con gái duy nhất và cháu ngoại về thăm và thỉnh thoảng anh vẫn có bài, có thơ đăng báo!)

Bình luận (0)