La Traviata -Giuseppe Verdi


La Traviata là một vở opra  ba màn của Guiseppe Verdi lời của :Francesco Maria Piave, nội dung dựa trên cuốn tiểu thuyết Trà Hòa Nữ (La dame aux Camélias) của Alexandre Dumas xuất bản năm  1848 .Tên "La Traviata" nghĩa đen là "người đàn bà hư hỏng". Lúc đầu vở opera được đặt tên là Violetta theo tên nhân vật chính. Piave và Verdi muốn bắt chước Duma dàn dựng vở opera vào thời đương đại (thế kỷ 19), nhưng nhà hát La Fenice đề nghị là dựng với bối cảnh thời xưa, quãng năm 1700. Mãi cho tới thập niên 1880 thì mong ước của họ mới được thỏa mãn.

 

 Buổi công diễn ra mắt ngày  6 tháng 3 năm 1853 Verdi viết thư cho ông bạn Muzio, lá thư đã trở thành nổi tiếng nhất của ông, rằng "La Traviata hôm qua là một thất bại. Lỗi của tôi hay là lỗi của các ca sĩ đây? Thời gian sẽ trả lời." Lá thư này không những ám chỉ điều mà Verdi đã biết - rằng các ca sĩ, đặc biệt là vai chính giọng soprano không hiểu được âm nhạc và không lột tả được vai diễn, hơn nữa, lá thư này còn biểu lộ lòng tin của Verdi đối với khán thính giả, ông vẫn tin rằng họ biết được thế nào là hay dở, và trong tương lai sẽ nhìn nhận vở opera khác đi.

Sau khi sửa lại sơ sơ vài lần từ 1853 tới tháng 5 năm 1854, ảnh hưởng nhiều nhất lên Hồi 2 và 3, vở opera được trình diễn trở lại ở Venice, lần này ở nhà hát Teatro di San Benedetto.

Ngày 24 tháng 5 năm 1856 vở opera được trình diễn ở nhà hát Her Majesty's Theatre ở , Luân Đôn tiếp theo là mở màn ở New York ngày3 tháng 12 cùng năm.

Ngày nay, vở opera này rất được yêu thích, và là một trong những vở diễn cốt cán của các nhà hát opera khắp thế giới. Vở này đứng hàng thứ ba trong danh sách các vở opera được trình diễn nhiều nhất ở Bắc Mỹ, sau Madama Butterfly và La bohème.

La Traviata là một ngoại lệ trong danh mục opera của Giuseppe Verdi. Mối tình giữa Violetta và Alfredo không được rút ra từ truyện lịch sử hay huyền thoại như truyền thống gần như mang tính mệnh lệnh vào thời Verdi. Đó là câu chuyện – và là câu chuyện lãng mãn – về một mối tình đặt trong bối cảnh những năm 1850.

 Vở kịch xoay quanh một chàng trai trẻ xuất thân từ gia đình quyền thế đã đem lòng yêu một cô gái điếm. Người bố đã can thiệp vào mối tình này để bảo vệ thanh danh của gia đình dẫn đến việc hiểu nhầm, khiến tất cả các nhân vật có liên quan đều mắc các sai lầm.

Violetta Valéry là một cô gái điếm có cuộc sống giàu sang. Vì mắc bệnh lao nên Violetta luôn luôn thực tế, không trông mong gì một tình yêu đích thực cho đến khi nàng gặp Alfredo Germont – chàng trai đến từ miền Provence.

Nàng bán hết tư trang, vứt bỏ cuộc sống giàu sang ở Paris để theo Alfredo về miền quê sống. Nhưng Alfredo chỉ biết yêu nàng mà không có việc gì làm ra tiền nên khi biết nhà hết tiền, Alfredo đã lên Paris vay nợ. Trong thời gian đó, Violetta nhận được thiệp mời lên Paris dự tiệc của bạn cũ cùng lúc bố của Alfredo, ông Giorgio Germont xuất hiện và yêu cầu cô hãy buông tha con trai ông. Violetta nhận lời và không cho Alfredo biết.

Khi Alfredo về nhà, nhận được bức thư vĩnh biệt của Violetta, anh ta chạy lên Paris để phục hận con người bạc tình. Khi thấy Violetta xuất hiện cùng bá tước Douphol, Alfredo đã chơi bạc và thắng ông bá tước một số tiền lớn đồng thời hẹn đấu kiếm với Douphol. Nhưng việc đó không ngăn được căn bệnh lao càng lúc càng nặng của Violetta. Khi Alfredo biết mọi chuyện thì cũng là lúc Violetta chết trên tay chàng.

 

Libretto (do Piave viết) dựa theo vở kịch La Dame aux camellias (Trà hoa nữ) của Alexander Dumas Con mà trước đó đã được tác giả xuất bản dưới hình thức tiểu thuyết. Dumas gần như không giấu giếm sự thật rằng cả tiểu thuyết và vở kịch đều mang tính tự truyện, được dựa trên mối quan hệ yêu đương của chính ông với Marie du Plessis, một kỹ nữ Paris nổi tiếng. Dumas gọi cô là Marguerite Gautier. Verdi cũng đã có một quá trình đấu tranh với chuyện đề tài không thích hợp, khó khăn của ông càng tăng lên hơn nữa do thực tế rằng truyền thống opera thể hiện sự phản đối việc sử dụng những đề tài đương thời thậm chí còn lớn hơn sự phản đối từ phía nhà hát. Nhưng dù sao thì ông vẫn đưa đề tài này vào âm nhạc và bằng việc làm đó ông đã tạo ra một trong những kiệt tác độc đáo thực sự của nghệ thuật trữ tình và giờ đây được chọn ra là một trong số ít minh chứng cho trường hợp tác phẩm văn chương được chuyển thể thành opera mà trong đó các phương tiện thích hợp một cách hoàn hảo với thông điệp đưa ra.

Điều nổi bật trong nhiều điểm hấp dẫn là ông sáng tạo ra một nhân vật âm nhạc và sân khấu ở Violetta (cái tên ông thay thế cho Marguerite) mà với nó các ca sĩ soprano (và dĩ nhiên là cả khán giả) đã phải biết ơn mãi mãi. Vì chính soprano là người gần như thống lĩnh hoàn toàn vở opera, nhiều đến mức một nhà phê bình nhận xét rằng một buổi biểu diễn La Traviata mà không có một ca sĩ hạng nhất đóng vai chính thì cũng ảm đạm ngang với viễn cảnh vở Hamlet mà không có một hoàng tử bảnh trai..

 

Đặc điểm trung tâm của nhân vật Violetta mang tính Verdi theo nghĩa đầy đủ nhất của từ này; cô đại diện cho một thân phận bé mọn, ở trường hợp này, hai hiện thực cùng tồn tại và loại trừ lẫn nhau. Trong trường hợp của Violetta, người kỹ nữ và khả năng về tình yêu cùng tồn tại ở một thế cân bằng bất hạnh, rất giống trong trường hợp Rigoletto người cha âu lo cùng tồn tại với anh hề nông cạn và vô tình của triều đình, rất giống trong trường hợp người mẹ và người phụ nữ gypsy kiên định đấu tranh giành ưu thế ở nhân vật Azucena Niềm đam mê của Violetta đối với Affredo hoàn toàn đối nghịch với cách sống của cô giống như đối với xã hội một sự thích hợp mang tính âm nhạc và sân khấu là gần như là không thể tin được. Những thay đổi tâm trạng của Violetta cũng nhiều và đồng bóng như George Marek đã diễn đạt và nữ ca sĩ nào có thể “kiên định, đồng bóng và hấp dẫn một cách sexy trong cả hai lớp vỏ” chính là Violetta. Chẳng có gì đáng ngạc nhiên khi vai diễn đã thách thức các ca sĩ soprano theo cách có lẽ không giống như bất cứ vai nữ nào khác trong danh mục opera.

 (ST)

Bình luận (0)